สารเคมีตัวร้าย!!! วัดใจความรู้ของมนุษย์กับอันตรายของสาร DHMO ท่ามกลางการสื่อสารที่ผิดเพี้ยน

สารเคมีเป็นสิ่งที่อยู่รอบตัวเราทั้งก่อให้เกิดประโยชน์และโทษขึ้นกับคุณสมบัติและการนำไปใช้ของสารนั้น ๆ การมีความรู้ทางวิทยาศาสตร์เพื่อให้เท่าทันกับการใช้สารเคมีเพื่อให้เกิดความปลอดภัยจึงเป็นสิ่งจำเป็น แต่หากยึดติดกับความรู้มากเกินไปจนมองข้ามพื้นฐานอาจนำไปสู่ปัญหาได้ เช่น เรื่องสารเคมีสุดสะพรึง DHMO

มัจจุราชลึกลับ DHMO ที่คร่าชีวิตผู้คนทั้งทางตรงและทางอ้อม

ในวันที่ 1 เมษายน 1983 หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ Durand Express ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นประจำเมืองดูแรนด์ รัฐมิชิแกน ได้ออกมาแจ้งเตือนชาวเมืองว่าสารเคมีอันตรายชื่อ Dihydrogen monoxide (DHMO) ได้เข้าสู่ตัวเมืองผ่านทางท่อประปา ชาวเมืองควรระมัดระวังการใช้ท่อประปาเพื่อให้รอดพ้นจากภัยอันตรายของสาร DHMO หนังสือพิมพ์ Durand Express ได้บรรยายถึงอันตรายของ DHMO ว่าหากสูดดมเข้าไป มีโอกาสจะเสียชีวิตได้ นอกจากนี้ไอระเหยของ DHMO มีโอกาสทำให้ผิวหนังพุพองได้

นอกจากนี้ยังมีรายงานในปี 1990 เมื่อ Pittsburg Post-Gazette ได้ประกาศหาแนวร่วมในการแบนการใช้งานสาร DHMO ดังกล่าว และมีการอธิบายเพิ่มเติมถึงภัยร้ายของสาร DHMO อย่างกว้างขวาง เช่น

• เป็นส่วนประกอบหลักของฝนกรด ซึ่งรู้จักในอีกชื่อว่า Hydroxyl Acid
• เป็นสารที่ก่อให้เกิดภาวะเรือนกระจก
• เป็นตัวการสำคัญที่กัดกร่อนผิวดิน และอาจเปลี่ยนสภาพทางธรนีได้
• เป็นตัวเร่งให้เกิดการกัดกร่อนกับโลหะหลายชนิด
• อาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุดได้

ซึ่งสาร DHMO ซึ่งมีคุณสมบัติสุดร้ายกาจก็ถูกนำไปใช้กับสอุตสาหกรรมต่าง ๆ มากมาย เช่น ใช้ในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ใช้ในการผลิตโฟม เป็นส่วนประกอบของยาปราบศัตรูพืช และบางส่วนถูกนไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหารจานด่วนอีกด้วย

การแบนสารอันตรายก่อนที่จะเกิดปัญหาในวงกว้าง

ประชาชนเมื่อได้รับข้อมูลการใช้งานและอันตรายของ DHMO ก็เริ่มตระหนก และเริ่มมีการลงนามเพื่อให้แบนการใช้งานสาร DHMO อย่างเร่งด่วน โดยในปี 1997 คุณ Nathan Zohner จากโรงเรียน Eagle Rock Junior High School ได้ให้เพื่อนักเรียทำแบบประเมิน และมีถึง 43 คนที่ตระหนักถึงพิษภัยของ DHMO และพร้อมที่จะร่วมระงับการใช้ DHMO อย่างทันที

ในปี 2004 ประชาชนในเมืองเล็กๆ จากรัฐแคลิฟอร์เนียได้เตรียมวาระพิเศษเรื่องพิษภัยของ DHMO ในการประชุมสภาเมือง มีการเคลื่อนไหวเพื่อที่จะเลิกใช้ Styrofoam ที่มีการใช้ DHMO ในการผลิต แต่วาระดังกล่าวถูกถอนออกไปก่อนจะมีการประชุมและลงคะแนนเสียง

ตัวจริงของ DHMO จอมวายร้าย

ในความเป็นจริง DHMO หรือ Dihydrogen monoxide เป็นชื่อโมเลกุลของน้ำเปล่าที่มนุษย์ใช้บริโภคอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน หากแปลตรงตัวสาร DHMO จะเป็นโมเลกุลที่มีไฮโดรเจน 2 อะตอมและมีออกซิเจน 1 อะตอมตามสูตรเคมีของน้ำ H2O นั่นเอง ทุกสิ่งที่ระบุมาทั้งหมดล้วนเป็นความจริงของน้ำ แต่ประเด็นสำคัญของเรื่องนี้คือการนำเสนอข้อมูลดังกล่าวให้เข้าใจในอีกทางหนึ่ง

ผู้ดำเนินการสามารถให้ข้อมูลที่ถูกต้องครบถ้วนแม่นยำกับบุคคลอื่น แต่การนำเสนอที่จูงใจและปลุกอารมณ์ให้ไปในอีกมุมหนึ่งอาจเปลี่ยนน้ำเปล่าธรรมดาให้กลายเป็นสารเคมีฆาตกรสุดอันตรายได้อย่างไม่น่าเชื่อ สังเกตุได้จากมีการร่วมลงชื่อในการแบนการใช้น้ำเนื่องจากเป็นสารเคมีหลักในการผลิตสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม

จากเรื่องราวตั้งแต่ April Fool Day ของหนังสือพิมพ์จากรัฐมิชิแกนจนถึงการทดลองของคุณ Nathan ทำให้เราเข้าใจว่าหากปราศจากการไตร่ตรองที่ดี มนุษย์จะเป็นคนที่เชื่อคนง่ายมากแค่ไหน เพราะในทางทฤษฎีมนุษย์มักเชื่อและตกอยู่ใต้ความคิดที่ว่าพวกเราเข้าใจสิ่งต่างๆ รอบตัวดีแล้ว และการตัดสินใจที่ผ่านประสบการณ์และตรรกะจากข้อมูลที่ได้รับไปจะเป็นเรื่องที่ถูกต้อง แต่ในความเป็นจริงการเชื่อมั่นในหลักการของตนเองมากเกินไปโดยอาจไม่ได้ไตรตรองอย่างถ้วนถี่อาจทำให้มนุษย์เราเมินเฉยต่อข้อมูลสำคัญบางส่วนและทำให้ตัดสินใจที่ผิดพลาดไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง