เสื้อผ้าเป็นรูเล็ก ๆ เกิดจากแมลงกินผ้า หรือผ้ากินตัวเอง ?

        เชื่อว่าหลายคนน่าจะเคยเห็นรูปริศนา รูเล็ก ๆ ตามเสื้อผ้าของเรากันแล้วบ้าง บางทีเพิ่งซื้อมาใส่ไม่กี่ครั้งก็มีรูซะแล้ว หรือเสื้อผ้าบางตัวเก็บไว้นานถึงจะเป็นรู คนเฒ่าคนแก่บอกว่า มันเกิดจากแมลงหรือมดกินผ้า บางคนก็บอกว่าผ้ามันกินตัวเอง รูตามเสื้อผ้านี้เกิดจากอะไรกันแน่ วันนี้มีคำตอบค่ะ

        จริง ๆ แล้วมันเกิดได้ทั้ง 2 กรณีนั่นแหละค่ะ และส่วนใหญ่ก็เกิดกับเสื้อผ้าที่เป็นผ้าฝ้าย 100 % กรณีที่ผ้ากินตัวเอง เกิดจากขั้นตอนการฟอกขาว ซึ่งปกติแล้วองค์ประกอบหลักของสารฟอกขาวที่คือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H₂O₂)  สารตัวนี้สามารถฟอกสีผ้าดิบ ซึ่งสีค่อนข้างเหลืองเพราะมีสารคาโรตินอยด์ (caroteinoid) ให้กลายเป็นไม่มีสีได้

        เเละถ้าไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์เจอกับไอออนของเหล็กหรือทองแดง มันก็จะสามารถแตกตัวได้อนุมูลอิสระ (free radicals) ได้ ไอออนของเหล็กหรือทองแดง คือการตัวเร่งให้เกิดรูบนเสื้อผ้าได้เร็วเรียกว่า Pinhole โดยตัว H₂O₂ ซึ่งปกติจะทำลายสีเหลืองบนเส้นใย มันกลับไปทำลายเนื้อเส้นใยแทน ทำให้เกิดรูนั่นเอง

        Pinhole ก็เหมือนระเบิดเวลานั้นแหละค่ะ หลังฟอกเสร็จมันจะซ่อนอยู่ในผ้า ถ้ารุนแรงพอก็สามารถเห็นรูหลังฟอกได้ทันที (โรงงานที่ไหนจะตรวจขนาดน้านนน) แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นเคสรุนแรงค่ะ เพราะมันซ่อนอยู่ในเนื้อผ้า อยู่ที่โรงงานหรือร้านค้าไม่เป็นอะไร แต่พอเราซื้อมาและซักก็จะเหมือนเป็นการเร่งให้เกิดรูได้  ยิ่งถ้าใครซักผ้าด้วยน้ำบาดาล หรือน้ำบ่อ ที่มีไอออนของเหล็กหรือทองแดงค่อนข้างมาก ก็ยิ่งเร่งได้ดี แบบนี้เราเรียกว่าผ้ามันกินตัวเองค่ะ

        แต่ก็มีกรณีที่เกิดจากแมลงหรือแมงกินผ้าได้เหมือนกันค่ะ พวกมดก็กัดนะ ยิ่งผ้าฝ้ายแบบ100 % ยิ่งชอบ เราสามารถทดสอบได้ว่ารูที่เกิดขึ้น มาจากแมลงกินผ้าหรือผ้ากินตัวเองได้ โดยใช้ยาม่วงหรือยาป้ายปากเด็ก (Gentian violet) หยดไปตรงรูผ้า จากนั้นล้างออกด้วยน้ำร้อน ถ้าขอบ ๆ รูเป็นสีน้ำเงินเข้มกว่าตรงอื่น ก็แสดงว่ารูนั้นเกิดจากผ้ากินตัวเองหรือ pinhole ค่ะ แต่ถ้าขอบไม่เข้มก็แสดงว่าแมลงหรือมดกิน

        รูที่เกิดจากผ้ากินตัวเองอาจจะแก้ยาก เพราะเราไม่เห็นไม่รู้ว่ามันจะเกิดส่วนไหน เมื่อไหร่ แต่รูที่เกิดจากมดก็....แก้ยากเหมือนกันค่ะ 55555 เพราะบางทีมันไม่เห็นตัวแต่รูมันมีแล้วงะ ก็ต้องทำการไล่แมลงและมดแบบ 5G คือไล่ ๆ ไปก่อน ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด หรือเปลือกส้มกลิ่นฉุน ๆ เอาวางไว้รอบ ๆ ตัวอยู่ไหนก็ยังไม่รู้ มันต้องได้ผลบ้างเเหละ 555555