ว่านจันทรกานต์ พืชลึกลับหายาก เจ้าของฉายา 'ดอกไม้ผี'

ว่านจันทรกานต์ พืชลึกลับหายาก เจ้าของฉายา 'ดอกไม้ผี'

หากเอ่ยถึงพืชลึกลับหายาก ที่มีชื่อไพเราะเสนาะหูอย่าง ว่านจันทรกานต์ หรือ Monotropa uniflora และอาจเป็นที่รู้จักในชื่ออื่นๆ เช่น “ดอกไม้ผี” (ghost plant) , ghost pipe หรือ Indian pipe เป็นต้น

ว่านจันทรกานต์ หรือ ดอกไม้ผี ถือเป็นพืชขนาดเล็กและหายาก ถูกจัดให้เป็นพันธุ์ไม้หายากที่ใกล้สูญพันธุ์ระดับชาติ สามารถพบได้ในแถบเอเชีย, อเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ โดยในประเทศไทยพบได้ที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ มักขึ้นในป่าดิบเขา ระดับความสูงประมาณ 2,200 เมตร

โมโนโทรปา ยูนิฟลอรา (Monotropa uniflora) เป็นพืชที่ไม่มีคลอโรฟิลเพื่อทำการสังเคราะห์แสงสร้างอาหาร และไม่มีพิษ ดำรงชีพโดยการอาศัยสิ่งมีชีวิตอื่นด้วยการแย่งอาหารจากแหล่งที่มันเกาะอาศัยอยู่ ลำต้นสูงได้ถึง 5–30 เซนติเมตร (2–12 นิ้ว) โดยส่วนใหญ่มีสีขาว แต่บางครั้งก็อาจมีสีชมพูอ่อน รวมไปถึงสีแดงเข้ม ซึ่งหายากมากๆ

โดยปกติแล้วนั้น ดอกไม้ผีจะออกดอกตั้งแต่ต้นฤดูร้อนถึงต้นฤดูใบไม้ร่วง และมักบานหลังจากฝนตกไม่กี่วัน และจะเปลี่ยนเป็นสีดำ หรือสีน้ำตาลเข้มเมื่อแห้ง และเนื่องจากไม่ต้องอาศัยแสงอาทิตย์ในการเจริญเติบโต ดอกไม้ผีจึงสามารถเติบโตได้ในสภาพแวดล้อมที่มืดมากๆได้ เช่น ในป่าทึบที่มีแสงเข้าถึงน้อย เป็นต้น

นอกจานี้แล้ว ยังมีรายงานการนำโมโนโทรปา ยูนิฟลอรามาใช้ทางการแพทย์ โดยราวๆปลายศตวรรษที่ 19 พืชชนิดนี้ถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรเพื่อช่วยในการคลายความวิตกกังวล และถึงแม้จะมีไกลโคไซด์ที่เป็นพิษ แต่ก็ยังมีรายงานถึงการนำดอกไม้ผีมาปรุงอาหาร ซึ่งให้รสชาติเหมือนหน่อไม้ฝรั่ง อีกด้วย