อุทยานแห่งชาติที่มีขนาดพื้นที่เล็กที่สุดในประเทศไทย

ประเทศไทยถือเป็นประเทศขนาดใหญ่อีกประเทศหนึ่ง
ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติเป็นอย่างมาก
มีทรัพยากรมากมายที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง
รวมถึงมีแหล่งอนุรักษ์ที่ถือเป็นหลักฐานที่สำคัญอีกชิ้นหนึ่ง
ซึ่งสามารถบ่งบอกได้ถึงความสมบูรณ์ทางธรรมชาติ
นั่นคือ 'อุทยานแห่งชาติ'

อุทยานแห่งชาติ (national park)
คือ อุทยาน (park) ที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสงวนรักษา
มักเป็นแหล่งสงวนที่ดินทางธรรมชาติ ที่ดินกึ่งธรรมชาติ หรือที่ดินที่สร้างขึ้น
ตามประกาศหรืออยู่ในความครอบครองของรัฐเอกราช แม้ประเทศแต่ละแห่ง
จะนิยามอุทยานแห่งชาติของตนไว้ต่างกัน แต่มีแนวคิดร่วมกัน
คือ การสงวนรักษา "ธรรมชาติแบบป่า" (wild nature) ไว้เพื่อคนรุ่นหลัง
และเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิของชาติ

ปัจจุบันประเทศไทยมีอุทยานแห่งชาติ 131 แห่ง
ตามที่มีราชกิจจานุเบกษาแล้ว และพื้นที่เตรียมการอีก 23 แห่ง รวม 154 แห่ง

โดยแห่งที่มีขนาดพื้นที่น้อยที่สุด หรือมีขนาดเล็กที่สุด
ก็คือ 'อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน' ที่จังหวัดเชียงราย
เป็นอุทยานในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าดอยนางนอน ตั้งอยู่ในตำบลโป่งผา
อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย จัดตั้งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2529 โดยกรมป่าไม้
มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาขนาดใหญ่หลายลูกติดต่อกัน มีความสูงโดยเฉลี่ย 779 เมตร
และลาดชันมาทางทิศตะวันออก มีความยาวถ้ำประมาณ 10.3 กิโลเมตร
และความยาวถ้ำเป็นอันดับ 4 ของประเทศไทย

อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน
มีขนาดพื้นที่ทั้งหมด 12,000 ไร่ หรือ 19.2 ตารางกิโลเมตร
ซึ่งถือว่าเป็นอุทยานแห่งชาติที่มีพื้นที่น้อยที่สุดในไทย

ส่วนอุทยานแห่งชาติที่มีพื้นที่น้อยที่สุดอันดับ 2 ได้แก่ 
'อุทยานแห่งชาติหาดวนกร' ตั้งอยูในพื้นที่อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์
และอำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่ 24,000 ไร่ หรือ 38 ตารางกิโลเมตร