พระบรมสารีริกธาตุที่ประดิษฐานถาวรอยู่ในประเทศไทย

ประเทศไทยมีวัดที่มีพระบรมสารีริกธาตุอยู่หลายวัด
เพื่อให้ชาวพุทธจากทั่วประเทสได้เข้าไปกราบสักการะเพื่อความเป็นศิริมงคล
'พระบรมสารีริกธาตุ' เรียกโดยย่อว่าพระบรมธาตุ คือ พระอัฐิของพระพุทธเจ้า
ซึ่งเป็นสิ่งของที่เป็นที่เคารพอย่างยิ่งของชาวพุทธ ในฐานะของตัวแทนศาสดา 
พระบรมธาตุมีสองลักษณะคือ พระบรมธาตุที่ไม่แตกกระจาย
และที่แตกกระจาย มีขนาดเล็กที่สุดประมาณเมล็ดพันธุ์ผักกาด

 
ชาวพุทธเชื่อว่า พระบรมสารีริกธาตุเป็นวัตถุแทนองค์พระบรมศาสดาที่ทรงคุณค่าสูงสุด 
จึงนิยมกระทำการบูชาองค์พระบรมสารีริกธาตุโดยประการต่าง ๆ เช่น การสร้างเจดีย์
เพื่อประดิษฐานพระธาตุไว้สักการะ โดยเชื่อว่ามีอานิสงส์เหมือนได้กระทำการบูชาแด่พระพุทธเจ้า
เมื่อยังทรงพระชนม์อยู่ ทั้งนี้ คำว่า "พระบรมสารีริกธาตุ" เป็นศัพท์เฉพาะใช้เรียกเฉพาะ
พระธาตุของพระพุทธเจ้า หากเป็นของพระอรหันต์สาวกจะเรียกว่า "พระธาตุ" เท่านั้น

รายชื่อวัดที่มีพระบรมสารริกธาตุประดิษฐานอยู่

วัดพระธาตุดอยตุง
(จังหวัดเชียงราย)
เป็นวัดเก่าแก่ของยอดดอยนางนอนและจังหวัดเชียงราย
สันนิษฐานว่าพระธาตุดอยตุงสร้างขึ้นมาในสมัยพระเจ้าอชุตราช กษัตริย์ผู้ครองเมืองโยนกนาคพันธุ์
ด้วยได้รับพระบรมสารีริกธาตุส่วนพระรากขวัญเบื้องซ้าย (กระดูกไหปลาร้า) จากพระมหากัสสปะ
ต่อมาในสมัยพระเจ้ามังรายนราช แห่งราชวงศ์สิงหนวัติ
พระมหาวชิรโพธิเถระได้นำพระบรมสารีริกธาตุมาถวายอีก
พระเจ้ามังรายนราชจึงให้สร้างพระเจดีย์อีกองค์ใกล้กับเจดีย์องค์เดิม
ปัจจุบันเจดีย์ทั้ง 2 องค์ มีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงระฆังขนาดเล็กสีทอง สูงประมาณ 5 เมตร
บนฐานสี่เหลี่ยมย่อมุม โดยจะมีการจัดงานประเพณีนมัสการ
และสรงน้ำพระธาตุดอยตุงในช่วงเดือนมีนาคมของทุกปี

วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
(กรุงเทพมหานคร)
พระบรมบรรพต หรือภูเขาทอง ถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อันดับต้น ๆ ของกรุงเทพฯ
มีลักษณะเป็นภูเขาจำลองสูง 77 เมตร ตั้งตระหง่านอยู่ไม่ไกลจากพระบรมมหาราชวัง
ด้านบนยอดเขามีพระเจดีย์ทรงลังกาสีเหลืองทองอร่าม ด้านในเป็นที่ประดิษฐาน
ของพระบรมสารีริกธาตุ ที่ขุดค้นพบ ณ เมืองกบิลพัสดุ์
ซึ่งเป็นส่วนแบ่งของพระราชวงศ์ศากยราช ทางรัฐบาลอินเดีย
ได้ถวายให้กับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อปี พ.ศ. 2442
โดยพระบรมสารีริกธาตุได้บรรจุอยู่ภายในผอบที่มีอักษร พราหมี หรือ เมาริยะ จารึกไว้ว่า
"พระบรมสารีริกธาตุนี้ เป็นของพระพุทธเจ้า (สมณโคดม)
ตระกูลศากยราช ได้รับแบ่งปันในเวลาถวายพระเพลิงพุทธสรีระ"

วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร
(กรุงเทพมหานคร)
พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดวรมหาวิหาร สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2484
เพื่อเป็นอนุสรณ์การปกครองระบอบประชาธิปไตย วัตถุที่สำคัญ คือ พระเจดีย์ศรีมหาธาตุ
ภายในมีเจดีย์องค์เล็กอีกชั้น ซึ่งด้านในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ
ที่พลเรือตรี ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ (ขณะมียศเป็นนาวาเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์)
ได้เดินทางไปขอพระบรมสารีริกธาตุจากประเทศอินเดีย รวมทั้งกิ่งพระศรีมหาโพธิ์ 5 กิ่ง
มีการถวายเป็นเสนาสนะเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2485
นับว่าเป็นสถานที่สำคัญอีกแห่งที่พุทธศาสนิกชนควรไปไหว้ขอพรกันสักครั้ง