ปลาเพียงชนิดเดียวที่ถูกขึ้นทะเบียนเป็นสัตว์ป่าสงวนของไทย

ฉลามวาฬ (Rhincodon typus) เป็นปลาสายพันธุ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ขึ้นชื่อเรื่องขนาดที่ใหญ่โต และธรรมชาติที่อ่อนโยน อยู่ในวงศ์ Rhincodontidae พบได้ในเขตอบอุ่น และเขตกึ่งร้อนทั่วโลก ฉลามวาฬมีเอกลักษณ์พิเศษบนหลังของมัน ประกอบด้วยจุดแสงและแถบบนพื้นหลังสีเข้ม ช่วยให้นักวิจัยระบุและติดตามฉลามแต่ละตัวได้

สิ่งมีชีวิตที่งดงามเหล่านี้สามารถเติบโตได้ยาวประมาณ 12 เมตร หรือมากกว่านั้น สามารถหนักได้ถึง 20 ตันโดยหลักแล้วกินแพลงก์ตอน ปลาขนาดเล็ก และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอื่นๆพวกมันมีปากขนาดมหึมา ที่สามารถเปิดกว้างได้ถึงสี่ฟุต ทำให้พวกมันสามารถกลืนน้ำในปริมาณมากๆ และกรองเหยื่อออกโดยใช้ที่ขูดเหงือกแบบพิเศษ

ฉลามวาฬขึ้นชื่อในเรื่องพฤติกรรมที่เชื่องและสงบ ทำให้พวกมันความนิยม สำหรับนักดำน้ำตื้น พวกมันไม่ก้าวร้าวและไม่มีภัยคุกคามต่อมนุษย์ ปลาที่อ่อนโยนเหล่านี้มักพบเห็นได้ใกล้ผิวน้ำ นอนอาบแดด หรือหาอาหารใกล้แหล่งน้ำที่อุดมสมบูรณ์ของมหาสมุทร

แม้ว่าฉลามวาฬจะกระจายอยู่ทั่วไปในมหาสมุทรทั่วโลก แต่สถานะประชากรของพวกมันก็เป็นเรื่องที่น่าเป็นห่วง ปัจจุบันพวกมัน ถูกระบุว่าเป็นสายพันธุ์ที่อ่อนแอโดยสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ภัยคุกคามต่างๆ เช่น การเข้าไปพัวพันกับเครื่องมือประมงโดยไม่ตั้งใจ ความเสื่อมโทรมของแหล่งที่อยู่อาศัย และการทำประมงที่ผิดกฎหมาย ก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากต่อการอยู่รอดของพวกมัน ความพยายามในการอนุรักษ์และความร่วมมือระหว่างประเทศ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการปกป้องและอนุรักษ์สิ่งมีชีวิตอันงดงามเหล่านี้ไว้

ฉลามวาฬถือสัตว์ป่าสงวน 1 ใน 20 ชนิดของไทย และถือเป็นปลาเพียงหนึ่งเดียวในรายชื่อสัตว์ป่าสงวนในปัจจุบัน โดยชื่อของฉลามวาฬ ถูกเพิ่มเข้าไปในรายชื่อเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2558 พร้อมกับวาฬบรูดา วาฬโอมูระ และเต่ามะเฟือง ก่อนจะถูกประกาศชื่อ ให้กลายเป็นสัตว์ป่าสงวนอย่างเป็นทางการ ในปี 2562