ปราสาทหินทรงขอมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย

อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย (Phimai Historical Park) เป็นปราสาทหินทรงขอมโบราณแบบบาปวน ตั้งอยู่ในอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมอย่างมาก เนื่องจากเป็นที่ตั้งของปราสาทหินโบราณ ที่สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 เพื่อใช้เป็นเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ และเปลี่ยนเป็นพุทธศาสนานิกายมหายาน ในเวลาต่อมา ถือเป็นปราสาทหินที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

เมืองพิมายเป็นเมืองที่สร้างตามแบบแผนของศิลปะเขมร มีลักษณะเป็นเวียงสี่เหลี่ยม ชื่อ พิมาย น่าจะมาจากคำว่า วิมาย หรือ วิมายปุระ ที่ปรากฏในจารึกภาษาเขมรบนแผ่นหินตรงกรอบประตูระเบียงคด ด้านหน้าของปราสาท จากหลักฐานศิลาจารึกและศิลปะสร้างบ่งบอกว่า ปราสาทหินพิมายคงเริ่มสร้างขึ้นสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 ในฐานะเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ รูปแบบของศิลปะเป็นแบบบาปวนผสมผสานกับศิลปะแบบนครวัด ซึ่งหมายถึงปราสาทนี้ได้ถูกดัดแปลงมาเป็นสถานที่ทางศาสนาพุทธ ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

ตัวอุทยานตั้งอยู่ฟากทิศตะวันออกของแม่น้ำมูล บนพื้นที่ 115 ไร่ วางแผนเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 565 เมตร ยาว 1,030 เมตร ลักษณะพิเศษของปราสาทหินพิมาย คือ ปราสาทหินแห่งนี้สร้างหันหน้า ไปทางทิศใต้ ต่างจากปราสาทหินอื่นๆ ที่มักหันไปทางทิศตะวันออก สันนิษฐานว่าเพื่อให้หันรับกับเส้นทางตัดมาจากเมืองพระนคร เมืองหลวงในสมัยนั้นของอาณาจักรขะแมร์ ซึ่งเข้ามาสู่เมืองพิมายทางทิศใต้

อุทยานประวัติศาสตร์พิมายให้ผู้เยี่ยมชมได้สัมผัสกับประวัติศาสตร์ อันยาวนานของประเทศไทย และความเชื่อมโยงกับอาณาจักรเขมรที่กว้างขึ้น สถาปัตยกรรมที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีและรายละเอียดทางศิลปะ ของสถานที่นี้ ทำให้ที่นี่เป็นจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจ สำหรับผู้ที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์ นักโบราณคดี และนักท่องเที่ยวที่สนใจสำรวจมรดกทางวัฒนธรรมของภูมิภาคนี้