พระมหากษัตริย์องค์สุดท้าย ในประวัติศาสตร์ของประเทศลาว

Sisavang Vatthana
(สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา)
(พระบาทสมเด็จพระเจ้าเชษฐาขัติยวงศา พระมหาศรีสว่างวัฒนา)
หรือ เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา เป็นพระมหากษัตริย์องค์สุดท้าย
แห่งราชอาณาจักรลาว ก่อนที่จะถูกฝ่ายพรรคประชาชนปฏิวัติลาว
(คอมมิวนิสต์ลาว) ยึดอำนาจเปลี่ยนแปลงการปกครอง
เป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ในปี 1975

สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา พระราชสมภพเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 1907
ที่นครหลวงพระบาง ประเทศลาว เป็นพระราชโอรส
ของสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ และพระนางคำอุ่น ได้ขึ้นครองราชย์
เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 1959 ต่อจาก สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์

ในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา ลาวตกอยู่ท่ามกลางสงครามเย็น
และกลายเป็นสมรภูมิของฝ่ายการเมืองและมหาอำนาจต่างชาติต่าง ๆ
รวมถึงสหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียต การต่อสู้แย่งชิงอำนาจ
และการควบคุมในประเทศลาวนำไปสู่สงครามกลางเมือง
โดยพรรคคอมมิวนิสต์ปะเทศลาวพยายามโค่นล้มรัฐบาล
และสถาปนาระบอบคอมมิวนิสต์ ความขัดแย้งนี้
มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับสงครามเวียดนามในวงกว้าง

ในปี 1975 คอมมิวนิสต์ได้รับชัยชนะในประเทศลาว
สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนาสละราชบัลลังก์ ก่อนที่ระบอบกษัตริย์
จะถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการ และลาวกลายเป็นรัฐคอมมิวนิสต์
ภายใต้การนำของพรรคปฏิวัติประชาชนลาว นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา สวรรคตเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 1984
ที่แขวงหัวพัน ประเทศลาว (76 พรรษา) ถือเป็นการสิ้นสุดอย่างเป็นทางการ
ในฐานะพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ลาว