โรงภาพยนตร์แบบสมัยใหม่แห่งแรก ที่เปิดให้บริการในประเทศไทย

โรงมหรสพหลวง ศาลาเฉลิมกรุง
(Sala Chalermkrung Royal Theatre)
หรือที่เป็นที่รู้จักกันในชื่อ ศาลาเฉลิมกรุง เป็นสถานที่สำหรับแสดง
ศิลปะการแสดงเก่าแก่ ตั้งอยู่ริมถนนเจริญกรุง แขวงวังบูรพาภิรมย์
เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ติดกับห้าง ดิโอลด์สยามพลาซ่า
เดิมเป็นโรงภาพยนตร์ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ ศาลาเฉลิมกรุงได้วางศิลาฤกษ์โดย
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2473
และเปิดฉายภาพยนตร์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2476
โดยมีภาพยนตร์เรื่อง มหาภัยใต้ทะเล เป็นภาพยนตร์ปฐมทัศน์
ศาลาเฉลิมกรุง ถือเป็นโรงภาพยนตร์แบบสมัยใหม่แห่งแรกของไทย

ภายหลังสร้างเสร็จ ศาลาเฉลิมกรุงได้ชื่อว่าเป็นโรงมหรสพแห่งแรกในเอเชีย
ที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ เครื่องปรับอากาศที่นำมาใช้
เป็นเครื่องปรับอากาศระบบ Chilled Water System ซึ่งเป็นระบบไอน้ำ
รุ่นแรกจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงจากการใช้พัดลมทั่วไป

ในทางสถาปัตยกรรม ศาลาเฉลิมกรุงเป็นตัวอย่างที่ดี
ของสไตล์อาร์ตเดโค ที่แพร่หลายในต้นศตวรรษที่ 20 ด้านหน้าอาคาร
ที่โดดเด่นด้วยรายละเอียดอันวิจิตรบรรจง และการประดับประดา
อย่างวิจิตรบรรจง แสดงถึงการผสมผสานระหว่างองค์ประกอบ
การออกแบบแบบไทยดั้งเดิม กับกระแสสถาปัตยกรรมสมัยใหม่

ตลอดประวัติศาสตร์ ศาลาเฉลิมกรุงเป็นสถานที่จัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมต่าง ๆ
รวมถึงการแสดงดนตรีคลาสสิก การแสดงนาฏศิลป์ และการแสดงละคร
นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นเวทีสำหรับศิลปินและนักแสดงหน้าใหม่
ซึ่งมีส่วนช่วยสืบสานประเพณีศิลปะไทย

ปัจจุบัน ยังคงเปิดดำเนินการในชื่อ "เฉลิมกรุงรอยัลเธียเตอร์"
ด้วยการบริหารของบริษัทเฉลิมกรุงมณีทัศน์ จำกัด โดย มานิตย์ รัตนสุวรรณ
และ นฤนล ล้อมทอง (ผู้จัดการ) ทำการปรับปรุงครั้งใหญ่ เมื่อ พ.ศ. 2535
โดยขยายเวทีพร้อมติดตั้งระบบไฮโดรลิกเลื่อนขึ้นลงได้
และปรับที่นั่งเหลือราว 600 ที่