"Dabbawala" อาชีพเก่าแก่แห่งเมืองมุมไบ

ในช่วงที่ธุรกิจทั่วโลกได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจ ในช่วงเกิดโรคระบาดโควิด-19 แต่อีคอมเมิร์ซกลับเข้าสู่ช่วงที่เติบโตอย่างไม่น่าเชื่อ เพราะผู้บริโภคต้องกักตัว และหันมาใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อการซื้อสินค้ากัน จึงทำให้เกิดอาชีพใหม่ ในการจัดส่งสินค้าในเมืองมุมไบ นั่นก็คือ "ดับบาวาลา" (Dabbawala) หรือที่คนไทยรู้จักกันในว่า "คนส่งปิ่นโต"

Photo by_Anindito Mukherjee

1. ดับบาวาลา อาชีพในเมืองมุมไบ
แม้โรคระบาดจะผ่านพ้นไป แต่พฤติกรรมการซื้อของออนไลน์ยังคงอยู่ และผู้คนจำนวนมากก็ยังต้องการความรวดเร็ว และความสะดวกในการจัดส่งสินค้าภายในวันเดียว จึงมีการแข่งขันเกิดขึ้นเพื่อให้สินค้า และผลิตภัณฑ์หรืออาหารต่างๆ ส่งถึงมือลูกค้าในตัวเมืองในเวลาที่รวดเร็วมากขึ้นจึงทำให้อาชีพดับบาวาลา เป็นอาชีพที่รู้จักกันดีในเมืองมุมไบ รัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย ด้วยการส่งปิ่นโตเพื่อให้คนเกือบ 200,000 คน ที่อยู่ในเมืองมุมไบให้ได้รับอาหารมื้อเที่ยงได้ตรงเวลา

Maharashtra Mumbai City.

2. เป็นอาชีพเก่าแก่แห่งเมืองมุมไบ
จุดเริ่มต้นของดับบาวาลา อาชีพนี้มีจุดเด่นอยู่ที่การสวมหมวกทรงคานธี ซึ่งต้องย้อนไปเมื่อ ค.ศ. 1890 (พ.ศ. 2433 ในรัชกาลที่ 5) ตอนนั้น
อินเดียอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ นายธนาคารชาวปาร์ซีคนหนึ่ง ต้องการรับประทานอาหารที่ปรุงสดใหม่ๆจากที่บ้าน "ดับบาวาลา" คนแรกจึงเริ่มเกิดขึ้น จากการนำอาหารจากบ้านนายธนาคารไปส่งถึงที่ทำงาน

3. ผู้เริ่มกิจการ
อาชีพนี้เกิดขึ้นอย่างจริงจังได้ ก็มาจาก "มหาฑทีโอ ฮาวาจี ภัชเช" (Mahadeo Havaji Bachche) ที่เห็นโอกาสจึงได้เริ่มทำธุรกิจส่งปิ่นโต ซึ่งในยุคแรกมีพนักงาน 100 คน จนได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป จนปัจจุบันมีพนักงานกว่า 5,000 คน ที่เดินทางไปทั่วในมหานคร ที่พลุกพล่านของอินเดีย เพื่อจัดส่งอาหารกลางวันที่ปรุงใหม่ๆ ซึ่งมีลูกค้าเกือบ 200,000 คน ในเมืองมุมไบให้ได้อิ่มท้อง โดยพนักงานจะมีอายุตั้งแต่ 18-65 ปี รายได้ 8,000-12,000 รูปี (ราวๆ 3,300-5,000 บาท/เดือน) ส่วนค่าบริการจะอยู่ที่ 800 รูปี (300 กว่าบาท/เดือน)

Mahadeo Havaji Bachche

4. ดับบาวาลา ทำงานอย่างไร?
พนักงานส่วนใหญ่จะไม่ได้รับการศึกษาที่สูงมาก แต่พวกเขาก็มีความเชี่ยวชาญในงานที่ทำ โดยเฉพาะ "ความจำ" เป็นเลิศ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของอาชีพนี้ แม้จะถือกำเนิดมากว่า 133 ปี แต่ยังได้รับความนิยมมาจนถึงปัจจุบันนี้ ดับบาวาลาจะมีพื้นที่รับผิดชอบของตนเอง ซึ่งอาจจะเดินหรือปั่นจักรยานไปรวบรวมปิ่นโต อย่างน้อย 30 กล่อง/คน จากนั้นก็ส่งไปยังสำนักงานในแต่ละพื้นที่ หรือทางรถไฟเมื่อถึงสถานีที่ใกล้ที่สุด ก็จะต้องรีบเอาปิ่นโตทั้งหมดปั่นจักรยานเพื่อส่งให้ถึงมือลูกค้าไม่เกิน 13.00 น.

5. รหัสในการจำ
การส่งปิ่นโตนั้นแข่งกับเวลา และอาจจะเสี่ยงเกิดความผิดพลาดได้ง่าย ดังนั้นพวกเขามีวิธีนั่นก็คือการใช้ "รหัส" ประกอดบด้วยตัวอักษร, ตัวเลข, และสี เป็นตัวแบ่งพื้นที่รับส่งปิ่นโตให้ถึงมือลูกค้า เมื่อดับบาวาลาทุกคนเห็นก็จะเข้าใจทันทีว่า จะต้องไปส่งที่ไหนจากนั้นสุดท้าย
คือการเก็บปิ่นโตส่งกลับคืนไปยังต้นทางที่รับมาอีกครั้ง

6. คนดังระดับโลกขอดูงาน
การส่งปิ่นโตที่รวดเร็วและถูกที่แถมตรงต่อเวลา โดยไม่พึ่งพาเทคโนโลยีนี้ โดย "ฮาร์วาร์ด บิสเนส สกูล" (Harvard Business School) ให้คะแนนระดับ "ซิกซ์ ซิกมา" (Six Sigma) หมายความว่าในการส่ิงปิ่นโต 1 ล้านครั้ง เกิดข้อผิดพลาดขึ้นเพียง 3.4 ครั้งเท่านั้น หรือ "สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3" แห่งสหราชอาณาจักร เมื่อยังทรงเป็นเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ หรือ "ริชาร์ด แบรนสัน" (Richard Branson)
ผู้ก่อตั้งเวอร์จิน กรุ๊ป (Virgin Group) หรือ บริษัทโลจิสติกส์อย่าง FedEx ก็ยังส่งพนักงานมาดูงานมาแล้วเช่นกัน

Richard Branson

7. อุปสรรคที่มี
แม้จะตรงต่อเวลาแต่ก็มีบางครั้งที่เจออุปสรรค์ ก็เช่นเผชิญพายุฝน, ช่วงโควิด-19 ระบาดมีการล็อกดาวน์เข้มงวด ก็ต้องทำให้ยุติการส่งปิ่นโตชั่วคราว หรือการแข่งขันด้านธุรกิจดิลิเวอรีที่ให้บริการ จึงต้องปรับตัวเพื่อใช้แอปพลิเคชั่นเข้าสู้ และมองหาตลาดใหม่ๆ เช่นการส่งอาหารช่วงเวลาอื่น หรือบริการส่งของชำ, ของจำเป็น ซึ่งดับบาวาลาสามารถรับ-ส่งได้ในคราวเดียวแบบหลายราย และบริการที่ราคาถูกกว่านั่นเอง