เออร์บิล เคอร์ดิสถานอิรัก (Erbil, Iraqi Kurdistan)เมืองโบราณ เก่าแก่ที่สุดในโลก และยังมีคนอาศัยอยู่ถึงปัจจุบัน

        เคอร์ดิสถานอิรัก หรือ เคอร์ดิสถานใต้ (เคิร์ด: باشووری کوردستان, อักษรโรมัน: Başûrê Kurdistanê) หมายถึง ดินแดนที่มีประชากรชาวเคิร์ด ที่อยู่ทางตอนเหนือของอิรัก ถือว่าเป็นหนึ่งในสี่ดินแดนของ "เคอร์ดิสถาน" ในเอเชียตะวันตก ซึ่งรวมถึงบางส่วนทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี (เคอร์ดิสถานตอนเหนือ) ทางตอนเหนือของซีเรีย (เคอร์ดิสถานตะวันตก) และทางตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่าน (เคอร์ดิสถานตะวันออก)

            อัรบีล (อาหรับ: أربيل, อักษรโรมัน: Arbīl; ซีรีแอก: ܐܲܪܒܹܝܠ, อักษรโรมัน: Arbel) หรือ เฮวเลร์ (เคิร์ด: هەولێر Hewlêr) เป็นเมืองหลัก และเมืองที่มีประชากรมากที่สุด ในภูมิภาคเคอร์ดิสถานของประเทศอิรัก ตั้งอยู่ในเขตผู้ว่าการอัรบีล โดยประมาณการว่ามีประชากรราว 1,600,000 คน

            การตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ในอัรบีลนั้น สันนิษฐานว่า เริ่มขึ้นตั้งแต่ 5 สหัสวรรษก่อนคริสต์ศักราช ที่ใจกลางเมือง มีป้อมปราการอัรบีลโบราณ และหออะษานมุเซาะฟะรียะฮ์ หลักฐานทางประวัติศาสตร์แรกสุดของภูมิภาคนี้ สืบไปได้ถึงสมัยราชวงศ์ที่ 3 แห่งอูร์ แห่งซูเมอร์ เมื่อกษัตริย์ Shulgi ตรัสถึงนคร Urbilum ภายหลังฝ่ายอัสซีเรียพิชิตเมืองนี้

            ในสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช อัรบีล มีอำนาจอิสระในพื้นที่ของตน โดยเมืองนี้ ถูกพิชิตในสมัยของชาวกูที และตกไปเป็นของอัสซีเรีย ในช่วงปลายสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช หลังจากนั้น เมืองนี้ จึงอยู่ภายใต้มณฑลทางภูมิรัฐศาสตร์ของอัสซีเรีย ของหลายจักรวรรดิ เช่น จักรวรรดิมีเดีย, จักรวรรดิอะคีเมนิด (อัสซีเรียของอะคีเมนิด), จักรวรรดิมาเกโดนีอา, จักรวรรดิซิลูซิด, จักรวรรดิอาร์มีเนีย, จักรวรรดิพาร์เทีย, อัสซีเรียของโรมัน และจักรวรรดิซาเซเนียน และยังเป็นเมืองหลวงของรัฐบรรณาการAdiabene ในช่วงกลางศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 2 ในสมัยโบราณ เทพารักษ์ประจำเมืองนี้คือ อิชทาร์แห่งอาร์เบลา

            หลังการพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียโดยมุสลิม ภูมิภาคนี้ ไม่ได้เป็นภูมิภาคเดี่ยวอีกต่อไป และในสมัยกลาง นครนี้ อยู่ภายใต้การปกครอง ของจักรวรรดิเซลจุคและออตโตมัน

            พิพิธภัณฑ์โบราณคดีของอัรบีล มีชุดสะสมสิ่งประดิษฐ์ก่อนอิสลามจำนวนมาก โดยเฉพาะศิลปะเมโสโปเตเมีย และเป็นศูนย์กลางสำหรับโครงการโบราณคดีในพื้นที่นี้ สภาการท่องเที่ยวอาหรับ จัดให้นครนี้ ได้รับสถานะเมืองหลวงการท่องเที่ยวอาหรับใน ค.ศ. 2014 ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2014 ป้อมปราการอัรบีล ได้รับการบรรจุลงในแหล่งมรดกโลก

            ชื่อโบราณของนครนี้ เป็นที่รู้จักกันในสมัยคลาสสิกว่า อาร์เบลา (กรีก: Ἄρβηλα, อักษรโรมัน: Arbēla) ซึ่งสืบจากภาษาเปอร์เซียเก่าว่า Arbairā และมาจากภาษาอัสซีเรียโบราณว่า Arbailu ประชากรส่วนใหญ่ในนครนี้ เป็นชาวเคิร์ด และมีชนกลุ่มน้อยเป็นชาวเติร์กเมน อัสซีเรีย และอาหรับ อัรบีล มีสภาพภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ที่มีฤดูร้อนที่ร้อน (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน Csa)