เมืองโบราณจิ่วเฟิ่น (Jiufen) ในใต้หวัน

จิ่วเฟิ่น (Jiufen) หรือที่สะกดว่า Jioufen หรือ Chiufen (ภาษาจีน: 九份; พินอิน: Jiǔfèn; เวดไจลส์: Chiu3-fen4; เป่อห์โอจี: Káu-hūn-á; แปลว่า 'เก้าส่วน') เป็นพื้นที่ภูเขาติดชายทะเล ตั้งอยู่ในเขตรุ่ยฟาง (Ruifang District) เมืองนิวไทเป (New Taipei City) ประเทศไต้หวัน

ประวัติศาสตร์ของจิ่วเฟิ่น
ในช่วงต้นราชวงศ์ชิง หมู่บ้านแห่งนี้ เป็นเพียงหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่มีอยู่เพียง 9 ครัวเรือน ทุกครั้งที่มีการส่งเสบียงจากเมืองมา ชาวบ้านจึงขอ "เก้าส่วน" (九份 – จิ่วเฟิ่น) ต่อมาชื่อ "Káu-hūn-á" (九份仔) ก็ถูกใช้เรียกหมู่บ้านนี้
แม้ว่าจะมีการกล่าวถึงการพบแร่ทองคำในไต้หวัน ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1430 และมีการค้นพบใหม่อยู่หลายครั้ง โดยผู้อยู่อาศัยกลุ่มแรก ๆ ชาวญี่ปุ่นที่มาเยือน ผู้ปกครองชาวดัตช์ และเหล่าขุนพลของก๊กหมิงเจิ้ง (Koxinga) แต่ไต้หวัน ก็ยังไม่ได้เป็นที่รู้จัก ในฐานะแหล่งทองคำ จนกระทั่งปลายยุคราชวงศ์ชิง

ในปี ค.ศ. 1890 คนงานก่อสร้างทางรถไฟสายไทเป-จีหลง (Taipei-Keelung) พบสะเก็ดทองคำโดยบังเอิญ และในปี ค.ศ. 1893 ก็มีการค้นพบเหมืองทองคำขนาดใหญ่ ในเขตเขาของจิ่วเฟิ่น ซึ่งสามารถผลิตทองคำได้หลายกิโลกรัมต่อวัน กระแสตื่นทองนี้ทำให้จิ่วเฟิ่น เติบโตอย่างรวดเร็ว จากหมู่บ้านเล็ก ๆ กลายเป็นเมืองที่คึกคัก โดยเฉพาะในยุคอาณานิคมของญี่ปุ่น

จิ่วเฟิ่น หรือที่รู้จักในท้องถิ่นว่า "จิ่วเฟิ่นไซ" (ไต้หวัน: Káu-hūn-á) มีชื่อสถานที่คล้ายกับชื่อสถานที่เก่าๆ หลายแห่งในไต้หวัน โดยมาจากชาวฮั่น ที่เข้ามาตั้งรกรากในที่ดิน และถือหุ้นตามธรรมเนียม เพื่อเพิ่ม "หุ้น" ในชื่อ , "แบ่งปัน", "ล็อต", "ปม" และตั้งชื่อ ข้อความที่ชัดเจนยิ่งขึ้นคือ: ในช่วงปีแรก ๆ ผู้อยู่อาศัยในจิ่วเฟิ่นส่วนใหญ่มีส่วนร่วมในการเก็บต้นการบูร และการบูรปรุงอาหาร มีเตาการบูร (การบูร) 90 เตา และเตา 10 เตาถูกแบ่งออกเป็นส่วนเดียว รวมเป็นเก้าส่วน

ในช่วงแรกๆ ของการยึดครองไต้หวันของญี่ปุ่น นิคมจิ่วเฟิ่น อยู่ภายใต้เขตอำนาจของ "หมู่บ้านเยนไซ" ในขณะที่นิคมอีกแห่งทางฝั่งตะวันออกคือจิงกัวชี่ อยู่ภายใต้เขตอำนาจของ "หมู่บ้านจิ่วเฟิ่น" ทั้งสองแห่ง ร่วมกับป้อมจีหลง ในปี พ.ศ. 2463 ( ปีที่ 9 ของสมัยไทโช ) ได้มีการจัดระเบียบเขตการปกครองของไต้หวันใหม่ รัฐบาลญี่ปุ่นได้ปรับโครงสร้าง หมู่บ้านในหยานซี ห่าวซวง และจิ่วเฟิ่นเป็น "焿ziliao " และ "Jiufen" ตาม ลำดับ ใน ปี พ.ศ. 2476 (ปีที่ 8 ของสมัยโชวะ) ผู้ว่าราชการไต้หวัน ได้สั่งให้เปลี่ยนชื่อ "จิ่วเฟิ่น" เป็น "จิงกัวซือ"

นักการทูตชาวอเมริกัน **เจมส์ ดับเบิลยู. เดวิดสัน** (James W. Davidson) ได้กล่าวถึงจิ่วเฟิ่นในหนังสือ *The Island of Formosa, Past and Present* (1903) ว่า
*"Kyu-fun [Kau-hun] เป็นหนึ่งในเมืองที่ดูแปลกที่สุดเท่าที่ฉันเคยพบเห็น ฉันไม่เคยเห็นบ้านเรือนที่หนาแน่น และแออัดเช่นนี้มาก่อน บ้านบางหลัง ดูเหมือนจะทับซ้อนกัน บ้างก็ยืนสูงกว่าหลังอื่น ๆ ราวกับพยายามจะเบียดเข้าไปในพื้นที่จำกัด"*
นอกจากนี้ เขายังกล่าวว่าภายในเมืองมีลำธารเล็ก ๆ ไหลผ่านบ้านเรือนเกือบทุกหลัง บางแห่งน้ำไหลผ่านทางเข้าประตู หรือแม้กระทั่งผ่านพื้นบ้าน
เหมืองทองคำหลักของจิ่วเฟิ่นในยุคนั้น ถูกควบคุมโดย **บริษัทฟูจิตะ (Fujita Company)** ซึ่งเป็นบริษัทญี่ปุ่นแห่งแรก ที่ทำเหมืองแร่ควอทซ์ในไต้หวัน โดยมีรายได้จากเหมืองทองคำของจิ่วเฟิ่น หลายพันเยนต่อเดือน
สิ่งปลูกสร้างหลายแห่งในจิ่วเฟิ่น ยังคงสะท้อนถึงยุคอาณานิคมของญี่ปุ่น เช่น โรงแรมแบบญี่ปุ่นที่ยังเปิดให้บริการจนถึงปัจจุบัน

สงครามโลกครั้งที่ 2 และยุคเสื่อมถอยของจิ่วเฟิ่น
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นได้ตั้งค่ายเชลยศึกที่ชื่อ **คินคาเซกิ (Kinkaseki)** ขึ้นในจิ่วเฟิ่น เพื่อกักขังทหารฝ่ายสัมพันธมิตร ที่ถูกจับได้จากสมรภูมิที่สิงคโปร์ (ส่วนใหญ่เป็นทหารอังกฤษ) และบังคับให้พวกเขาทำงานในเหมืองทองคำ หลังสงคราม เหมืองทองคำเริ่มซบเซา และในปี ค.ศ. 1971 เหมืองก็ถูกปิดลง จิ่วเฟิ่นจึงกลายเป็นเมืองร้างและถูกลืมไปช่วงหนึ่ง

การฟื้นคืนชีพของจิ่วเฟิ่นจากอุตสาหกรรมภาพยนตร์
ในปี ค.ศ. 1989 ภาพยนตร์เรื่อง *A City of Sadness* ของ **โหวเสี่ยวเซียน (Hou Hsiao-hsien)** ซึ่งเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่กล่าวถึง **เหตุการณ์ 28 กุมภาพันธ์ (February 28 Incident)** ซึ่งเป็นประเด็นต้องห้ามในไต้หวัน ได้รับรางวัลระดับนานาชาติ ภาพยนตร์เรื่องนี้ถ่ายทำที่จิ่วเฟิ่น และทำให้ผู้คนเริ่มสนใจสถานที่แห่งนี้อีกครั้ง
บรรยากาศแบบย้อนยุคของจิ่วเฟิ่น ที่ปรากฏในภาพยนตร์ ทำให้มีนักท่องเที่ยว หลั่งไหลมาที่นี่จำนวนมาก ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 จิ่วเฟิ่น กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยม ร้านน้ำชาแบบย้อนยุค ร้านกาแฟ และร้านของที่ระลึกที่มีชื่อว่า "A City of Sadness" ผุดขึ้นมาเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวก

กระแสความนิยมจากแอนิเมชันญี่ปุ่น

ในปี ค.ศ. 2001 จิ่วเฟิ่นได้รับความนิยมในหมู่นักท่องเที่ยวญี่ปุ่น เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกับฉากในภาพยนตร์แอนิเมชันชื่อดัง **Spirited Away** ของ **สตูดิโอจิบลิ (Studio Ghibli)** ทำให้มีนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นจำนวนมากเดินทางมาเยือน อย่างไรก็ตาม **ฮายาโอะ มิยาซากิ (Hayao Miyazaki)** ผู้กำกับของภาพยนตร์ได้ปฏิเสธว่าจิ่วเฟิ่นไม่ได้เป็นแรงบันดาลใจให้กับเมืองในแอนิเมชันของเขา

นอกจากนี้ ซากโรงงานถลุงแร่ของจิ่วเฟิ่น ยังถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ *The Cage* (2017) ซึ่งเป็นภาพยนตร์ร่วมทุนระหว่างเกาหลีใต้และไต้หวัน โดยมีการนำเสนอให้เป็นพื้นที่ปลอดทหารระหว่างสองรัฐสมมติ

จิ่วเฟิ่นในปัจจุบัน
ทุกวันนี้ จิ่วเฟิ่นกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งของไต้หวัน โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ นักท่องเที่ยวจำนวนมากจากไทเปเดินทางมาที่นี่เพื่อสัมผัสบรรยากาศแบบย้อนยุค และเพลิดเพลินกับทัศนียภาพของภูเขาและทะเลที่งดงาม