สมองวัยรุ่นยังไม่โต จนกว่าจะอายุ 25

ไม่ว่าวัยรุ่นจะฉลาดแค่ไหน หรือได้คะแนน SAT/ACT สูงขนาดไหน แต่เรื่องการใช้เหตุผลนั้น พวกเขายังทำได้ไม่ดีนัก อย่างน้อยก็จนกว่าจะอายุประมาณ 25 ปี

ผลวิจัยล่าสุดพบว่า สมองของวัยรุ่นกับผู้ใหญ่ทำงานต่างกันโดยสิ้นเชิง ผู้ใหญ่ใช้สมองส่วน prefrontal cortex ซึ่งเป็นส่วนที่ใช้ตรรกะและเหตุผลในการตัดสินใจ พร้อมทั้งคำนึงถึงผลระยะยาว ในขณะที่วัยรุ่นใช้สมองส่วน amygdala ซึ่งเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์

ในสมองของวัยรุ่น การเชื่อมต่อระหว่างส่วนอารมณ์กับส่วนที่ใช้ตัดสินใจยังอยู่ในช่วงพัฒนาการ และมักไม่สมดุลกัน นี่คือสาเหตุที่เวลาวัยรุ่นถูกอารมณ์ครอบงำ พวกเขาอธิบายไม่ได้ในภายหลังว่าคิดอะไรอยู่ ในช่วงเวลานั้น พวกเขาไม่ได้ "คิด" มากเท่ากับ "รู้สึก" นั่นเอง

นี่ไม่ใช่แค่เรื่องอารมณ์ขึ้นลงตามวัย แต่เป็นเรื่องของพัฒนาการทางสมองโดยตรง ถึงวัยรุ่นจะดูเฉลียวฉลาดในหลายด้าน แต่สมองส่วนที่ควบคุมการตัดสินใจยังทำงานไม่เต็มประสิทธิภาพ จนกว่าจะก้าวเข้าสู่ช่วงวัยกลางยี่สิบ

การค้นพบนี้ช่วยอธิบายพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ ของวัยรุ่น ไม่ว่าจะเป็นการขับรถเร็ว การลองสารเสพติด หรือการตัดสินใจแบบหุนหันพลันแลบ โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบระยะยาว

สำหรับพ่อแม่ผู้ปกครอง ความเข้าใจเรื่องนี้ช่วยให้รับมือกับพฤติกรรมวัยรุ่นได้ดีขึ้น แทนที่จะโทษว่าเป็นความดื้อรั้นหรือขาดความรับผิดชอบ ควรเข้าใจว่าเป็นช่วงพัฒนาการตามธรรมชาติของสมอง ที่ต้องการการชี้นำและคำแนะนำอย่างอดทน

นักจิตวิทยายังแนะนำว่า นี่คือช่วงเวลาสำคัญที่วัยรุ่นต้องการแบบอย่างที่ดีจากผู้ใหญ่ เพราะสมองกำลังพัฒนาทักษะการตัดสินใจผ่านการเรียนรู้และประสบการณ์ ไม่ใช่ผ่านการดุด่าหรือลงโทษเพียงอย่างเดียว

เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว ทั้งผู้ใหญ่และวัยรุ่นเองอาจเข้าใจกันมากขึ้น ว่าเหตุผลบางอย่างที่ดูเหมือนไม่สมเหตุสมผลนักนั้น แท้จริงแล้วมีคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์นั่นเอง