ภารกิจอพยพคนไทยครั้งใหญ่ เพื่อหลบหนีจากเมืองหลวงของกัมพูชา

เหตุการณ์จราจลในพนมเปญ พ.ศ. 2546

ซึ่งต่อมาถูกเรียกว่า “ปฏิบัติการโปเชนตง” เป็นเหตุการณ์ความไม่สงบครั้งใหญ่
ในกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2546
จุดเริ่มต้นเกิดจากข่าวลือว่าคนไทยมีท่าทีดูหมิ่นต่อกษัตริย์ของกัมพูชา
ทำให้ประชาชนจำนวนมากในพนมเปญไม่พอใจ และลุกฮือกลายเป็นการจลาจล
ต่อต้านไทย ผู้ประท้วงบุกทำลายและเผาสถานทูตไทย สถานประกอบการ โรงเรียน
และธุรกิจของชาวไทย รวมถึงโรงแรมและร้านค้าหลายแห่ง
ความเสียหายมีมูลค่าหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ

สถานการณ์บานปลายอย่างรวดเร็ว รัฐบาลกัมพูชาต้องส่งกองกำลังรักษาความสงบ
เข้าควบคุม ขณะเดียวกันรัฐบาลไทยได้ดำเนินปฏิบัติการโปเชนตง
ซึ่งเป็นแผนกู้ภัยทางการทหารเพื่ออพยพคนไทยและเจ้าหน้าที่การทูต
ออกจากพนมเปญอย่างเร่งด่วน โดยใช้สนามบินนานาชาติพนมเปญ (โปเชนตง)
เป็นศูนย์กลางการลำเลียง เครื่องบินทหารไทยถูกส่งเข้าไปรับคนไทย
ที่หลบภัยอยู่ตามสถานที่ต่าง ๆ ภายใต้การรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด

เหตุการณ์นี้ทำให้ความสัมพันธ์ไทย–กัมพูชาตึงเครียดอย่างมาก
ไทยเรียกเอกอัครราชทูตกลับประเทศชั่วคราว และทั้งสองฝ่าย
ต้องใช้เวลาและการเจรจาอย่างต่อเนื่องเพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์
เหตุการณ์จราจลพนมเปญ 2546 นับเป็นวิกฤติการณ์ทางการทูตครั้งใหญ่ที่สุด
ระหว่างไทยและกัมพูชาในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 และเป็นบทเรียนสำคัญ
ด้านการจัดการข่าวลือและความรู้สึกชาตินิยมของประชาชน