อดีตมณฑลขนาดใหญ่ของไทย ที่ต้องเสียดินแดนให้กับประเทศฝรั่งเศส
มณฑลบูรพา
หรือ มณฑลเขมร
เป็นหนึ่งในมณฑลเทศาภิบาลที่สยามจัดตั้งขึ้นในรัชสมัย
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
ภายหลังการปฏิรูประบบการปกครองแผ่นดินเพื่อให้สอดคล้อง
กับการบริหารราชการสมัยใหม่ และเพื่อป้องกันภัยคุกคามจากลัทธิล่าอาณานิคม
โดยเฉพาะจากฝรั่งเศสซึ่งในเวลานั้น ได้ขยายอำนาจเข้ามาในอินโดจีน
มณฑลแห่งนี้ถูกตั้งขึ้นเพื่อรวมอำนาจจากเมืองประเทศราชเดิมในแถบกัมพูชา
ให้เข้ามาอยู่ภายใต้การควบคุมโดยตรงของรัฐบาลกลางสยาม
ดินแดนที่อยู่ในความดูแลของมณฑลบูรพาได้แก่เมืองสำคัญ เช่น พระตะบอง
เสียมราฐ และศรีโสภณ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์
และมีประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวเขมร นอกจากนั้นยังมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์
เพราะเป็นพื้นที่ชายแดนที่เชื่อมต่อกับกัมพูชาซึ่งขณะนั้น
ตกอยู่ภายใต้อาณานิคมฝรั่งเศส การควบคุมพื้นที่เหล่านี้
จึงถือเป็นทั้งการสร้างความมั่นคงของชายแดนและการยืนยันอธิปไตยของสยาม
อย่างไรก็ตาม ความกดดันจากการขยายอำนาจของฝรั่งเศสในอินโดจีน
ได้ทวีความรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะหลังวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436)
ที่กองเรือรบฝรั่งเศสบุกเข้ามายังกรุงเทพฯ เหตุการณ์ดังกล่าว
ทำให้สยามต้องเสียเปรียบในการเจรจา และต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2447–2449
รัฐบาลสยามจำต้องยอมโอนดินแดนของมณฑลบูรพา ได้แก่ พระตะบอง
เสียมราฐ และศรีโสภณ ให้แก่ฝรั่งเศส เพื่อแลกกับการคงไว้ซึ่งเอกราช
และการถอนทหารฝรั่งเศสออกจากบางพื้นที่
การสูญเสียดินแดนครั้งนั้นไม่เพียงทำให้มณฑลบูรพาสิ้นสุดลง
แต่ยังเป็นเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อเศรษฐกิจและวิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่
เนื่องจากต้องเปลี่ยนการปกครองไปอยู่ภายใต้ฝรั่งเศส ขณะเดียวกัน
ก็สะท้อนถึงแรงกดดันอันหนักหน่วงที่สยามต้องเผชิญจากมหาอำนาจยุโรปในยุคนั้น
อย่างไรก็ดี การจัดตั้งมณฑลบูรพาและการบริหารงานในช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ดำรงอยู่
ก็ยังถือเป็นหลักฐานสำคัญของความพยายามของสยามในการสร้างรัฐชาติสมัยใหม่
ปรับระบบการบริหารให้ทันสมัย และรักษาอธิปไตย
ท่ามกลางสภาพแวดล้อมทางการเมืองระหว่างประเทศ
ที่เต็มไปด้วยการแข่งขันจากจักรวรรดินิยมตะวันตก
คุณป้ามาซื้อยา จำชื่อยาไม่ได้จึงวาดรูปให้เภสัชกรดู ทำให้ชาวเน็ตทึ่ง!
เปิดตำนาน "ไซยาไนด์": จากความบังเอิญทางศิลปะ สู่สารพิษพลิกประวัติศาสตร์โลก
"ลาพิสลาซูลี" (Lapis Lazuli) มัจจุราชสีน้ำเงิน สัญลักษณ์เเห่งอำนาจในประวัติศาสตร์
'น้องฉัตร' ทวงบัลลังก์! บินเดี่ยวเหินฟ้า 'ดูไบ-ซาอุฯ' เสกความปังให้ 'ไบรท์-ฝ้าย'
ร้ายกว่าน้ำมันหมู "ราชาแห่งไขมันอิ่มตัว" ทำลายหลอดเลือดที่หลายคนไม่คาดคิด
หนุ่มฮ่องกงอาศัยในห้องขนาดแค่ 8 ตร.ม. แต่เมื่อเปิดประตูดูข้างใน กลับมีครบเลย!
ผัก ผลไม้ ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอ ลดเสมหะ
ปิดฉากจักรวาล เพิกถอน JKN ออกจากตลาดหลักทรัพย์
10 อันดับหนังที่คนไทยค้นหามากที่สุดบน Google ปี 2568 ปรากฏการณ์ 'ธี่หยด' เขย่าวงการ
รีวิวหนังดัง NOBODY 2 คนธรรมดานรกเรียกพี่ 2
หมีดำในสวนสัตว์จีนสติแตก! พุ่งเข้าใส่ผู้ดูแลเพื่อแย่งแครอท
รีสอร์ทจีนจุดไฟต้อนรับวันคริสมาสตร์ แต่ไฟดันไปไหม้นักท่องเที่ยว!!
'น้องฉัตร' ทวงบัลลังก์! บินเดี่ยวเหินฟ้า 'ดูไบ-ซาอุฯ' เสกความปังให้ 'ไบรท์-ฝ้าย'
ความสําเร็จอยู่ที่ใจ
เขมร หลอกกันเอง หลัง เอาคลิปเครื่องบินรบ มาพากย์เสียงใหม่ สร้างภาพว่าไทยโจมตี
"คมนาคม" เดินหน้า "ซื้อคืนสัมปทานรถไฟฟ้า" ดันการใช้ตั๋วร่วมทุกสาย
"ลาพิสลาซูลี" (Lapis Lazuli) มัจจุราชสีน้ำเงิน สัญลักษณ์เเห่งอำนาจในประวัติศาสตร์
เช็กด่วน! ท่านอนที่คุณชอบอาจทำลายสุขภาพและเส้นประสาทโดยไม่รู้ตัว
ร้ายกว่าน้ำมันหมู "ราชาแห่งไขมันอิ่มตัว" ทำลายหลอดเลือดที่หลายคนไม่คาดคิด
"ลาพิสลาซูลี" (Lapis Lazuli) มัจจุราชสีน้ำเงิน สัญลักษณ์เเห่งอำนาจในประวัติศาสตร์
ราชันย์โพแทสเซียม" ชนะกล้วย! เผยอาหารลับฟื้นกล้ามเนื้อ สู้หนาวได้ดี





