ตำนานแห่งราชวงศ์ซาง (Shang Dynasty)

ราชวงศ์ซาง (หรือที่เรียกว่าราชวงศ์หยิน) สืบต่อจากราชวงศ์เซี่ย และตามมาด้วยราชวงศ์โจว ราชวงศ์นี้ตั้งอยู่ในหุบเขาแม่น้ำเหลือง ในช่วงสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล

เจี๋ย กษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์เซี่ย (ราชวงศ์แรกของจีน) ถูกโค่นล้มโดยเฉิงถัง เมื่อประมาณ 1760 ปีก่อนคริสตกาล คาดว่าราชวงศ์ซาง ปกครองระหว่างปี 1766-1122 หรือ 1556-1046 ปีก่อนคริสตกาล

แม้ว่านักวิชาการ ยังคงถกเถียงกันว่า ราชวงศ์เซี่ยมีอยู่จริงหรือไม่ แต่ก็แทบไม่มีข้อสงสัยเลยว่า ราชวงศ์ซางมีอยู่จริง ดังนั้น ราชวงศ์ซาง จึงถือเป็นราชวงศ์แรกในประวัติศาสตร์ของจีนโดยทั่วไป

ภายใต้ราชวงศ์ซาง วัฒนธรรมจีนอันเป็นหนึ่งเดียวได้ถือกำเนิดขึ้น วัฒนธรรมนี้ยังคงเจริญรุ่งเรืองและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และชาวจีนสมัยใหม่จำนวนมาก ยังคงมองว่า วัฒนธรรมซางเป็นวัฒนธรรมที่โดดเด่นของจีน ภายใต้ราชวงศ์ซาง ชาวจีนได้สร้างเมืองขนาดใหญ่ที่มีการแบ่งแยกชนชั้นทางสังคมอย่างเข้มแข็ง ขยายระบบชลประทาน ผูกขาดการใช้สำริด และพัฒนาระบบการเขียน เชื่อกันว่ากษัตริย์ซางทำหน้าที่เพื่อบรรลุจุดประสงค์อันศักดิ์สิทธิ์ ไม่ใช่เพื่อการเมือง แต่กลับมีสภาที่ปรึกษาที่ได้รับการคัดเลือกมาเพื่อบริหารงานด้านต่างๆ ของรัฐบาล ดินแดนชายแดนของราชวงศ์ซางปกครองโดยหัวหน้าเผ่า ซึ่งได้รับสิทธิในการปกครองผ่านความสัมพันธ์กับราชวงศ์

ราชวงศ์ซางถูกโค่นล้มในปี 1046 ก่อนคริสตกาลโดยราชวงศ์โจว ซึ่งเป็นชนชาติที่อาศัยอยู่ทางภาคตะวันตกของอาณาจักร

หลักฐานทางโบราณคดี

ราชวงศ์ซาง เป็นราชวงศ์จีนที่เก่าแก่ที่สุด ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากการค้นพบทางโบราณคดี ซึ่งรวมถึงสุสานราชวงศ์หยินที่สำคัญ 11 แห่ง และสถานที่ก่อสร้างพระราชวังและพิธีกรรมต่างๆ รวมถึงอาวุธและซากศพมนุษย์และสัตว์บูชายัญ และโบราณวัตถุต่างๆ เช่น ทองสัมฤทธิ์ หยก หิน กระดูก และเซรามิก

นักโบราณคดี ยังค้นพบเมืองโบราณที่สอดคล้องกับราชวงศ์ซางอีกด้วย เมื่อเฉิงถังโค่นล้มกษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์เซี่ย เชื่อกันว่า พระองค์ได้สถาปนาเมืองหลวงใหม่ ให้แก่ราชวงศ์ของตนที่เมืองชาง ใกล้กับเจิ้งโจวในปัจจุบัน อาจมีการค้นพบซากโบราณสถานของเมืองนี้ ซึ่งดูเหมือนจะเคยเป็นเมืองหลวงศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่ประดิษฐานวัดวาอาราม และศาสนวัตถุอันศักดิ์สิทธิ์ที่สุด นอกจากนี้ เมืองนี้ยังมีพระราชวัง โรงงาน และกำแพงเมืองอีกด้วย

อันหยาง ในมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน เป็นเมืองสำคัญอีกเมืองหนึ่งในยุคราชวงศ์ซาง (แต่ภายหลังเล็กน้อย) ที่ได้รับการขุดค้น สถานที่แห่งนี้พบกระดูกพยากรณ์จำนวนมาก ซึ่งบรรยายการเดินทางของกษัตริย์ 11 พระองค์ ชื่อและช่วงเวลาของกษัตริย์เหล่านี้ตรงกับรายชื่อกษัตริย์ราชวงศ์ซางตามประเพณี อันหยางเป็นเมืองขนาดใหญ่ มีสุสานขนาดใหญ่ที่บรรจุหลุมศพนับพัน และหลุมศพขนาดใหญ่ 11 หลุม ซึ่งเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงแรงงานของเมือง ซึ่งอาจเป็นของกษัตริย์ราชวงศ์ซางทั้ง 11 พระองค์

ราชวงศ์ซาง (Shang Dynasty) เป็นราชวงศ์แรกในประวัติศาสตร์จีน ที่มีหลักฐานทางโบราณคดีและเอกสารยืนยันอย่างชัดเจน โดยมีอำนาจปกครองระหว่างประมาณ 1600 ถึง 1046 ปีก่อนคริสต์ศักราช   ราชวงศ์นี้ มีบทบาทสำคัญ ในการวางรากฐานของอารยธรรมจีน ทั้งในด้านการเมือง ศาสนา ศิลปะ และการพัฒนาเทคโนโลยีในยุคสำริด

การก่อตั้งและการปกครอง

ราชวงศ์ซางก่อตั้งโดยพระเจ้าทัง (Tang of Shang) ผู้โค่นล้มราชวงศ์เซี่ย (Xia) ซึ่งเป็นราชวงศ์ก่อนหน้า ตามตำนานกล่าวว่า พระเจ้าถัง เป็นผู้นำที่มีคุณธรรม และได้รับการยกย่องว่าเป็น "Tang the Perfect" ราชวงศ์ซาง มีระบบการปกครองแบบราชาธิปไตย โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นศูนย์กลางของอำนาจ และมีการสืบทอดอำนาจผ่านสายเลือด

ศูนย์กลางอำนาจและเมืองหลวง

            ราชวงศ์ซาง มีการย้ายเมืองหลวงหลายครั้ง โดยเมืองหลวงสุดท้ายคือเมืองอิ่น (Yin) ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับเมืองอันหยาง ในมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน เมืองอิ่นเป็นศูนย์กลางทางการเมือง ศาสนา และวัฒนธรรมของราชวงศ์ซาง 

ศิลปะและเทคโนโลยี

             ราชวงศ์ซาง เป็นที่รู้จักในด้านการผลิตเครื่องสำริด ที่มีความประณีตและซับซ้อน เช่น ภาชนะ พิธีกรรมและอาวุธต่าง ๆ การหล่อโลหะในยุคนี้ ใช้เทคนิคการหล่อแบบแม่พิมพ์ชิ้นส่วน (piece-mold casting) ซึ่งแตกต่างจากเทคนิคการหล่อแบบขี้ผึ้งหาย (lost-wax casting) ที่ใช้ในภูมิภาคอื่น ๆ 

ระบบการเขียนและการทำนาย

             หนึ่งในความสำเร็จที่สำคัญของราชวงศ์ซาง คือการพัฒนาระบบการเขียน ที่ปรากฏบนกระดูกเสี่ยงทาย (oracle bones) คือจารึกบันทึกการทำนายบนกระดูกหรือกระดองสัตว์ ซึ่งเรียกว่ากระดูกพยากรณ์ อย่างไรก็ตาม การเขียนบนกระดูกพยากรณ์ แสดงให้เห็นถึงหลักฐานการพัฒนาที่ซับซ้อน ซึ่งบ่งชี้ว่า ภาษาเขียนมีมานานแล้ว อันที่จริง นักวิชาการสมัยใหม่ สามารถอ่านภาษาเขียนได้ เนื่องจากภาษา มีความคล้ายคลึงกับระบบการเขียนภาษาจีนสมัยใหม่มาก

ศาสนาและพิธีกรรม

             ศาสนาในยุคราชวงศ์ซาง มีลักษณะเป็นการบูชาบรรพบุรุษและเทพเจ้าต่าง ๆ โดยพระมหากษัตริย์ มีบทบาทเป็นทั้งผู้นำทางการเมืองและศาสนา พิธีกรรมต่าง ๆ มักเกี่ยวข้องกับการบูชายัญ ทั้งสัตว์และมนุษย์ เพื่อสื่อสารกับเทพเจ้าและบรรพบุรุษ 

การล่มสลาย

ราชวงศ์ซางสิ้นสุดลงในปี 1046 ปีก่อนคริสต์ศักราช เมื่อพระเจ้าโจวอู่ (King Wu of Zhou) แห่งราชวงศ์โจว โค่นล้มพระเจ้าตี้ซิน (Di Xin) กษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์ซาง ในยุทธการที่เมืองมู่เย่ (Battle of Muye) หลังจากนั้น ราชวงศ์โจวได้ขึ้นครองอำนาจ และปกครองจีนต่อไป