อดีตจังหวัดของประเทศสยาม ที่ปัจจุบันกลายเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชา

จังหวัดพระตะบอง (Battambang)

เป็นจังหวัดหนึ่งทางตะวันตกของประเทศกัมพูชา มีประวัติศาสตร์
ที่ผูกพันอย่างใกล้ชิดกับดินแดนไทย เนื่องจากในอดีต
เคยอยู่ภายใต้อำนาจการปกครองของสยามเป็นเวลานานกว่าศตวรรษ
หลังจากสงครามกับกรุงศรีอยุธยาและความเปลี่ยนแปลงในภูมิภาค กัมพูชาสูญเสียพื้นที่บางส่วน
ให้แก่สยาม และพระตะบองก็เป็นหนึ่งในหัวเมืองสำคัญที่ถูกผนวกเข้าไป

พื้นที่นี้ในอดีต เคยเป็นจังหวัดพระตะบองในมณฑลบูรพาของสยาม
โดยในปี พ.ศ. 2484 หลังสิ้นสุดกรณีพิพาทอินโดจีนไทย-ฝรั่งเศส
ไทยได้ดินแดนส่วนที่เรียกว่าเขมรส่วนในและลาวฝั่งขวาของแม่น้ำโขงคืน
จึงได้ประกาศจัดตั้งจังหวัดขึ้นใหม่ในดินแดนเหล่านี้ 4 จังหวัดคือ
จังหวัดพระตะบอง, จังหวัดพิบูลสงคราม, จังหวัดนครจัมปาศักดิ์ 
และจังหวัดลานช้าง เฉพาะจังหวัดพระตะบองนั้นเมื่อแรกตั้งจังหวัดนั้น
ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ

 
ไทยคืนดินแดนที่ได้มาเหล่านี้ รวมทั้งพระตะบอง ให้ฝรั่งเศส
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และพระตะบองได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชา
เมื่อได้รับเอกราช ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2496 ได้มีการจัดตั้ง
เขตบริหารปอยเปต (Poi Pet administration) โดยอยู่ภายใต้การปกครอง
ของเมืองศรีโสภณ (เมืองนี้ได้ถูกแบ่งเป็น 2 เมืองในปีนั้น 
คือ เมืองศรีโสภณและเมืองบันทายฉมาร์)
ต่อมาได้ยกฐานะขึ้นเป็นเมืองชื่อว่า เมือง O Chrov

 
ในเดือนมีนาคม พ.ศ.2508 และในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน
ได้มีการแบ่งเขตการปกครองของเมืองระสือ ส่วนหนึ่งออก
เป็นเขตการปกครองใหม่ คือ เขตบริหาร Kors Kralor หลังจากนั้น
รัฐบาลกัมพูชาก็ได้ตั้งเมืองถมอปวก (Thmar Pouk)
ขึ้นเป็นเมืองในความปกครองของจังหวัดพระตะบอง
และได้แบ่งเมืองบันทายฉมาร์ ไปขึ้นกับจังหวัดอุดรมีชัย ซึ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ในปีนั้น

ปัจจุบัน จังหวัดพระตะบองยังคงเป็นพื้นที่สำคัญทางเศรษฐกิจและการเกษตร
โดยเฉพาะการทำนาข้าว จนได้รับสมญาว่า “อู่ข้าวของกัมพูชา”
อีกทั้งยังเป็นเมืองที่มีสถาปัตยกรรมแบบโคโลเนียลผสมผสานกับศิลปะเขมร
และไทยอย่างโดดเด่น จึงสะท้อนให้เห็นถึงประวัติศาสตร์อันซับซ้อนของพื้นที่
ที่เคยเป็นดินแดนร่วมเชื่อมโยงระหว่างสยามและกัมพูชามาอย่างยาวนาน