สัตว์เพียงชนิดเดียว ที่เคยมีชื่อเป็นอดีตสัตว์ป่าสงวนของไทย

เนื้อทราย หรือ ตามะแน
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Axis porcinus

เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกกวางขนาดเล็กถึงขนาดกลาง
มีลักษณะเด่นคือรูปร่างเพรียว ขาสั้น แข็งแรง และมีลายจุดสีขาว
กระจายทั่วลำตัวในวัยโต เพศผู้มีเขากิ่งสั้นโค้ง ใช้ในการต่อสู้และแสดงอาณาเขต
เนื้อทรายเป็นสัตว์ที่มีพฤติกรรมว่องไว ระมัดระวังตัวสูง
และมักออกหากินในช่วงเช้ามืดและพลบค่ำ

ถิ่นอาศัยของเนื้อทรายพบในทุ่งหญ้า พื้นที่ชุ่มน้ำ ป่าโปร่ง
และบริเวณที่ราบลุ่มใกล้แหล่งน้ำ โดยในอดีต
เคยพบกระจายอยู่หลายพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะภาคกลางและภาคตะวันออก
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน การล่าสัตว์
และการขยายตัวของชุมชนมนุษย์ ส่งผลให้ประชากรเนื้อทรายในธรรมชาติ
ลดลงอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นสัตว์ป่าหายากของประเทศ

เนื้อทรายมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศในฐานะผู้บริโภคพืช
ช่วยควบคุมความหนาแน่นของพืชล้มลุก และเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหารตามธรรมชาติ
นอกจากนี้ยังสะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทุ่งหญ้าและพื้นที่ชุ่มน้ำ
ซึ่งเป็นระบบนิเวศที่เปราะบางและลดลงอย่างต่อเนื่องในประเทศไทย

ปัจจุบันเนื้อทรายได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายไทย
และมีโครงการอนุรักษ์และเพาะเลี้ยงในพื้นที่อนุรักษ์และสวนสัตว์
เพื่อรักษาสายพันธุ์และฟื้นฟูประชากรในธรรมชาติ เนื้อทรายจึงเป็นตัวแทนของสัตว์ป่า
ที่สะท้อนถึงความจำเป็นในการอนุรักษ์ถิ่นอาศัยดั้งเดิมควบคู่ไปกับการคุ้มครองทางกฎหมาย
เพื่อให้สัตว์ชนิดนี้ยังคงดำรงอยู่ในระบบนิเวศของไทยต่อไปในอนาคต

เนื้อทราย เคยเป็นสัตว์ป่าสงวนในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2503 และถูกถอดชื่อออกเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1
ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535
เนื่องจากสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ในปริมาณที่มากจำนวนหนึ่ง
ถือเป็นสัตว์ชนิดแรกและชนิดเดียว ที่เคยมีชื่อเป็นสัตว์ป่าสงวนแล้วถูกถอดชื่อออกในภายหลัง