อดีตเรือนจำของสหรัฐอเมริกา ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักมากที่สุด

Alcatraz Federal Penitentiary
หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า The Rock

คือเรือนจำความมั่นคงสูงสุดของรัฐบาลสหรัฐที่ตั้งอยู่บนเกาะ Alcatraz
ในอ่าวซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ซึ่งถูกออกแบบมา
เพื่อขังผู้ต้องขังที่อันตรายที่สุดและยากต่อการควบคุมภายในระบบเรือนจำทั่วไป

Alcatraz มีประวัติยาวเริ่มตั้งแต่เป็นป้อมปราการทหารในช่วงกลางศตวรรษที่ 19
จนกลายเป็นคุกของทหาร จากนั้นรัฐบาลกลางได้ปรับปรุง
และเปลี่ยนเป็นเรือนจำกลางความมั่นคงสูงสุดตั้งแต่ 1934 ถึง 1963
โดยรับตัวผู้ต้องขังอาชญากรรมร้ายแรง เช่น แก๊งสเตอร์ชื่อดัง Al Capone
และ Birdman of Alcatraz Robert Stroud ซึ่งทำให้คุกแห่งนี้
มีชื่อเสียงอย่างมากในประวัติศาสตร์อาชญากรรมของสหรัฐ

ระบบความปลอดภัยที่เกาะที่ถูกล้อมรอบด้วยน้ำเย็นและกระแสน้ำแรง
ทำให้การหลบหนีจาก Alcatraz เป็นเรื่องยาก จึงมีผู้ต้องขังพยายามหนีหลายครั้ง
ตลอดช่วงที่เปิดดำเนินการ แม้จะมี 14 ครั้งที่พยายามหนีมาแล้ว
และหลายคนถูกจับหรือเสียชีวิตจากการหนี แต่ก็มีกรณีที่โด่งดังที่สุดในปี 1962
คือการหลบหนีของ Frank Morris และพี่น้อง Anglin ที่ไม่พบตัวอีกเลย
แม้จะไม่มีการยืนยันว่ารอดชีวิตจริงหรือไม่ก็ตาม

ในปี 1963 เรือนจำถูกปิดเนื่องจากต้นทุนการดำเนินงานสูง
มากกว่าเรือนจำทั่วไปเกือบสามเท่า ทั้งเรื่องการขนส่งน้ำดื่ม อาหาร
และของใช้ต่าง ๆ มายังเกาะ รวมถึงความเสียหายของอาคารจากสภาพแวดล้อมที่แปรปรวน
หลังจากนั้นในปี 1969 เกิดเหตุการณ์ที่กลุ่มนักเคลื่อนไหวชนพื้นเมืองอเมริกัน
เข้าไปยึดเกาะเป็นเวลาเกือบสองปีเพื่อเรียกร้องสิทธิและความเท่าเทียม
ก่อนที่เกาะจะได้รับการกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของ Golden Gate National Recreation Area
และกลายเป็นพิพิธภัณฑ์/แหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมของซานฟรานซิสโกจนถึงปัจจุบัน

Alcatraz จึงไม่เพียงเป็นเรือนจำอันเข้มงวดในอดีต
แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งประวัติศาสตร์อเมริกัน ทั้งในด้านระบบยุติธรรม
การต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน และแรงดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก