สมบัติโบราณชิ้นสำคัญของไทย ที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากในระดับโลก

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ของปราสาทพนมรุ้ง

เป็นโบราณวัตถุชิ้นเอกของศิลปะขอมในประเทศไทย
และได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในทับหลังที่งดงามและสมบูรณ์ที่สุด
ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทับหลังชิ้นนี้สลักจากหินทรายอย่างประณีต
แสดงถึงความเชี่ยวชาญทางศิลปกรรมและความศรัทธาทางศาสนา
ของช่างโบราณในสมัยอาณาจักรขอม

ภาพสลักบนทับหลังเป็นเรื่องราว “นารายณ์บรรทมสินธุ์”
หรือพระวิษณุบรรทมเหนือพญาอนันตนาคราช ท่ามกลางห้วงมหาสมุทร
โดยมีพระลักษมีประทับอยู่เบื้องพระบาท และเทพเจ้ารายล้อม
ภาพดังกล่าวสะท้อนคติความเชื่อของศาสนาฮินดูเกี่ยวกับการกำเนิดจักรวาล
และการค้ำจุนโลก ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทของปราสาทพนมรุ้งในฐานะศาสนสถานสำคัญ

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์เคยถูกลักลอบนำออกนอกประเทศ
ในช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์ ก่อนที่ประเทศไทยจะสามารถติดตาม
และเรียกร้องกลับคืนมาได้สำเร็จในปี พ.ศ. 2531 เหตุการณ์นี้
กลายเป็นสัญลักษณ์ของการทวงคืนมรดกทางวัฒนธรรม
และสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของโบราณวัตถุไทยในระดับนานาชาติ

ปัจจุบันทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ได้รับการประดิษฐานกลับคืน
ณ ปราสาทพนมรุ้งดังเดิม และเป็นโบราณวัตถุที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก
ทั้งในฐานะงานศิลปกรรมชั้นสูงและสัญลักษณ์แห่งอธิปไตยทางวัฒนธรรมของไทย
ทับหลังชิ้นนี้ไม่เพียงเป็นมรดกของท้องถิ่นบุรีรัมย์ แต่ยังเป็นสมบัติล้ำค่าของชาติ
ที่แสดงถึงรากเหง้าและอารยธรรมอันยิ่งใหญ่ของแผ่นดินไทย