กลุ่มชนชั้นนำที่มีอำนาจมากที่สุด อันดับหนึ่งในประเทศเกาหลีใต้

แชโบล (Chaebol; เกาหลี: 재벌)

คือ “กลุ่มบริษัทยักษ์ใหญ่” ของเกาหลีใต้ ที่โดยมากถูกก่อตั้ง
และควบคุมอำนาจโดยตระกูลผู้ก่อตั้ง ผ่านเครือข่ายบริษัทลูก
หรือบริษัทในเครือหลายสิบแห่งที่ทำธุรกิจหลากหลายอุตสาหกรรม
(ตั้งแต่ชิ้นส่วน–การผลิต–การเงิน–ค้าปลีก–เทคโนโลยี) แม้ตระกูลผู้ก่อตั้งบางกลุ่ม
จะไม่ได้ถือหุ้น “เกินครึ่ง” ในทุกบริษัท แต่ยังคงคุมทิศทางได้
ด้วยโครงสร้างการถือหุ้นไขว้ การแต่งตั้งผู้บริหาร และอิทธิพลที่สั่งสมในระบบเศรษฐกิจ
และสังคมเกาหลีใต้ จึงมักถูกอธิบายว่าเป็น “กลุ่มทุนครอบครัว” ที่ทรงพลังเป็นพิเศษ
ตัวอย่างแชโบลที่เป็นที่รู้จักทั่วโลก ได้แก่ Samsung, Hyundai, SK และ LG

ในเชิงประวัติศาสตร์ แชโบลเติบโตอย่างมากในยุคที่เกาหลีใต้
เร่งพัฒนาอุตสาหกรรมหลังสงคราม โดยรัฐสนับสนุน
“บริษัทขนาดใหญ่” ให้เป็นหัวหอกการผลิตและการส่งออก
(เช่น การเข้าถึงสินเชื่อ/นโยบายอุตสาหกรรม/การคุ้มครองบางด้านในช่วงแรก)
ทำให้เกิดการรวมศูนย์ทรัพยากรและการขยายตัวอย่างรวดเร็วของกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่
ต่อมาเมื่อเศรษฐกิจซับซ้อนขึ้น รัฐเริ่มต้องสร้างกติกากำกับดูแล “กลุ่มบริษัท” มากขึ้น
โดยในทางกฎหมายการแข่งขัน เกาหลีใต้ใช้กรอบแนวคิด “business group”
(กลุ่มบริษัทที่ถูกควบคุมโดยบุคคล/นิติบุคคลเดียวกัน)
เป็นฐานในการกำกับ ซึ่งสะท้อนภาพแชโบลว่าเป็นเครือข่ายบริษัท
ที่อยู่ภายใต้อำนาจควบคุมเดียว ไม่ใช่แค่ “บริษัทเดียวขนาดใหญ่” เท่านั้น

เหตุผลที่แชโบลถูกมองว่าเป็น “กลุ่มอิทธิพลสูง” ในเกาหลีใต้
ไม่ได้มาจากชื่อเสียงอย่างเดียว แต่เกิดจากบทบาททางเศรษฐกิจจริง:
แชโบลจำนวนไม่น้อยเป็นผู้ส่งออกหลัก ครองส่วนแบ่งในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์
และเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานทั้งประเทศ จนกระทบต่อการจ้างงาน
การลงทุน เทคโนโลยี และแม้แต่ความเชื่อมั่นของตลาดทุน นอกจากนี้
แชโบลยังมีแรงสั่นสะเทือนทางการเมืองและนโยบายสาธารณะ
เพราะการตัดสินใจของกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่มักสัมพันธ์กับทิศทางเศรษฐกิจมหภาค
การกำกับดูแลตลาด และการแข่งขันกับธุรกิจขนาดกลาง–เล็ก
ทำให้เกิดทั้งความร่วมมือและความตึงเครียดกับภาครัฐและสังคมอยู่เสมอ

อย่างไรก็ดี “อิทธิพลสูง” ก็มาพร้อมข้อถกเถียงสำคัญ
เช่น ความกระจุกตัวของอำนาจทางเศรษฐกิจ ความไม่โปร่งใส
ของโครงสร้างการควบคุม ความเสี่ยงเชิงระบบ และธรรมาภิบาล
ที่อาจเอื้อผู้ถือหุ้นใหญ่เหนือผู้ถือหุ้นรายย่อย
(ประเด็นที่เชื่อมกับภาพ “Korea discount” ในตลาดทุน)
หลังวิกฤตการเงินเอเชียปี 1997 เกาหลีใต้เดินหน้าปรับโครงสร้าง
และปฏิรูปหลายด้านเพื่อแก้ปัญหาแชโบลและระบบการเงิน
และในช่วงหลังยังมีแรงผลักดัน “ปฏิรูปธรรมาภิบาลบริษัท” ต่อเนื่อง
ล่าสุดวันที่ 25 สิงหาคม 2025 รัฐสภาเกาหลีใต้ผ่านฉบับแก้ไขกฎหมายบริษัท
(Commercial Act) บางส่วนเพื่อเพิ่มการคุ้มครองผู้ถือหุ้นส่วนน้อย
และเสริมบทบาทคณะกรรมการตรวจสอบ
ซึ่งถูกมองว่าเกี่ยวข้องกับการลดช่องว่างธรรมาภิบาลของบริษัทยักษ์ใหญ่