ดินแดนชั่วคราวของไทย ที่ถูกส่งกลับคืนให้กับประเทศเมียนมาร์

สหรัฐไทยเดิม
(Saharat Thai Doem)

คือชื่อเขตปกครองที่ไทยจัดตั้งขึ้นชั่วคราวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
สำหรับดินแดนบางส่วนของ รัฐฉาน (Shan State) ในเมียนมาร์ปัจจุบัน
โดยมีเมืองสำคัญคือ เชียงตุง และพื้นที่ใกล้เคียง ไทยเข้าบริหารพื้นที่นี้ในช่วงสั้น ๆ
ระหว่าง พ.ศ. 2486–2488 (ค.ศ. 1943–1945) เท่านั้น

ที่มาของสหรัฐไทยเดิมเกี่ยวข้องกับแนวคิดชาตินิยมในยุคนั้น
ซึ่งมองว่าพื้นที่รัฐฉานเป็นถิ่นฐานของชนกลุ่มไท และในอดีตเคยอยู่ในวงอิทธิพล
ของอาณาจักรล้านนา แม้ในทางประวัติศาสตร์สยามจะเคยพยายามขยายอำนาจ
ไปถึงเชียงตุงหลายครั้ง แต่ก็ไม่สามารถควบคุมพื้นที่ได้อย่างถาวร
ก่อนที่รัฐฉานจะอยู่ภายใต้การปกครองของพม่าและต่อมาอังกฤษ

การเกิดขึ้นจริงของสหรัฐไทยเดิมเกิดจากบริบทสงครามโลกครั้งที่ 2
เมื่อไทยเข้าร่วมกับญี่ปุ่น กองทัพไทยได้เข้าปฏิบัติการในรัฐฉาน และในปี 1943
ญี่ปุ่นได้ยอมรับการโอนการปกครองพื้นที่เชียงตุงและบางส่วนให้ไทย
ไทยจึงตั้งหน่วยปกครองชื่อ “สหรัฐไทยเดิม” โดยใช้เชียงตุงเป็นศูนย์กลาง
อย่างไรก็ตาม การปกครองนี้ดำเนินไปท่ามกลางภาวะสงครามและมีระยะเวลาสั้นมาก

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง ไทยจำเป็นต้องคืนดินแดนทั้งหมด
ที่ได้มาในช่วงสงครามให้กลับสู่สถานะเดิม ไทยถอนกำลังออกจากรัฐฉานในปี 1945
และยอมรับข้อตกลงสันติภาพกับฝ่ายสัมพันธมิตรในเวลาต่อมา
ทำให้สหรัฐไทยเดิมสิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการ ปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของเมียนมาร์
และสหรัฐไทยเดิมจึงถูกจดจำในฐานะ “ดินแดนของไทยในช่วงเวลาสั้น ๆ
ภายใต้เงื่อนไขสงคราม” มากกว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทยอย่างถาวร