อาชีพสำคัญในประเทศไทย ที่คนไทยไม่นิยมทำเป็นอาชีพ

อาชีพสำคัญในประเทศไทย
ที่คนไทยไม่นิยมทำเป็นอาชีพ

แรงงานประมงทะเล
(ลูกเรือเรือประมง)
งานประมงทะเลเป็นอาชีพสำคัญต่อความมั่นคงอาหารและอุตสาหกรรมประมงของไทย
แต่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มงานที่หนัก เสี่ยง และต้องอยู่ในทะเลเป็นเวลานาน
ทำให้โดยภาพรวม “คนไทยจำนวนมากไม่เลือกทำ” จนเกิดภาวะขาดแคลนแรงงาน
และผู้ประกอบการพึ่งพาแรงงานข้ามชาติอย่างมาก โดยงานศึกษาหลายชิ้นอธิบายว่า
แรงงานไทยมัก “ท้อ/ไม่อยากทำ” งานประมง จึงกลายเป็นหนึ่งในงาน 3D
(dirty, dangerous, difficult) ที่แรงงานข้ามชาติเข้ามาเติมช่องว่างแรงงาน

แรงงานก่อสร้าง
(งานไซต์งาน งานแบกหาม งานช่างพื้นฐาน)
ภาคก่อสร้างเป็นกลไกสำคัญของเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน
แต่ตำแหน่งงานระดับใช้แรงกายจำนวนมากมักมีสภาพงานหนัก กลางแดด
เสี่ยงอุบัติเหตุ และรายได้ผันผวน ทำให้ไทยพึ่งพาแรงงานข้ามชาติ
ในงานก่อสร้างมานาน เอกสารด้านสิทธิมนุษยชนและองค์กรแรงงานระบุชัดว่า
พอไทยพัฒนามากขึ้น คนไทยยิ่งไม่นิยมทำงานที่ถูกมองว่า
“สกปรก อันตราย และยาก/ลำบาก” และงานก่อสร้างเป็นหนึ่งในกลุ่มนั้น

แรงงานเกษตรกรรมใช้แรงกาย
(งานไร่สวนตามฤดูกาล เช่น อ้อย ยางพารา เก็บเกี่ยวผลผลิต)
งานเกษตรหลายประเภทต้องใช้แรงงานหนักและเป็นงานตามฤดูกาล
ทำงานกลางแจ้งยาวนาน และมักมีปัญหาแรงงานสูงวัยเพิ่มขึ้น
ขณะที่คนรุ่นใหม่ย้ายออกไปงานภาคบริการ/อุตสาหกรรมมากขึ้น
ส่งผลให้ “แรงงานไทยไม่พอ” ในหลายพื้นที่ งานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)
และเอกสารวิเคราะห์ภาคเกษตรในไทยชี้ว่า ภาคเกษตรไทยพึ่งพาแรงงานข้ามชาติ
มากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อเติมงานที่แรงงานไทยไม่ต้องการทำหรือไม่เพียงพอ

งานแปรรูปอาหารทะเล/โรงงานแปรรูป
(seafood processing)
อุตสาหกรรมอาหารทะเลเป็นภาคส่วนสำคัญต่อเศรษฐกิจและการส่งออกของไทย
แต่ตำแหน่งงานจำนวนมากเป็นงานสายการผลิตที่เหนื่อย ทำซ้ำ ๆ
และสภาพแวดล้อมชื้น/เย็น/กลิ่นแรง จึงเป็นอีกกลุ่มงาน
ที่พบการพึ่งพาแรงงานข้ามชาติสูง โดยรายงาน/ข่าวของ IOM
ระบุจำนวนแรงงานต่างชาติที่ทำงานในภาคแปรรูปอาหารทะเลระดับ “หลักแสนคน”
สะท้อนว่าตลาดแรงงานส่วนนี้ต้องอาศัยแรงงานข้ามชาติอย่างมีนัยสำคัญ

งานบ้านและงานดูแลในบ้าน
(แม่บ้าน พี่เลี้ยง ผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุ)
งานบ้าน/งานดูแลเป็นงานที่จำเป็นต่อครัวเรือนและระบบเศรษฐกิจเมือง
(ทำให้คนในบ้านออกไปทำงานอื่นได้) แต่หลายตำแหน่งมีชั่วโมงงานยาว
ความมั่นคงต่ำ และบางครั้งขาดการคุ้มครองที่เข้มเท่างานในระบบ
ทำให้คนไทยจำนวนหนึ่งไม่นิยมทำและเกิดการจ้างแรงงานข้ามชาติเพิ่มขึ้น
แหล่งข้อมูลด้านสิทธิมนุษยชนและงานวิจัยเกี่ยวกับแรงงานข้ามชาติในไทย
มักจัด “งานบ้าน” ไว้ในกลุ่มงาน 3D ที่แรงงานข้ามชาติเข้ามาแทนช่องว่างแรงงานไทย