ชาวเขมรคนแรกและคนเดียว ที่ได้รางวัลออสการ์ในฐานะนักแสดง

ฮัง ซ็อมนาง โง
(Haing Somnang Ngor)

หรือที่รู้จักทั่วไปว่า “Haing S. Ngor” คือชาวกัมพูชา
ที่โลกจดจำในฐานะ “หมอผู้รอดชีวิตจากยุคเขมรแดง” ที่ก้าวไปคว้ารางวัลออสการ์
ได้อย่างเหลือเชื่อ เขาเกิดวันที่ 22 มีนาคม 1940 ที่กัมพูชา
และเดิมทีมีอาชีพเป็นแพทย์ (สูติ-นรีแพทย์) ทำงานอยู่ในกรุงพนมเปญ
ก่อนที่ประเทศจะเข้าสู่ยุคการปกครองของเขมรแดง ซึ่งนำไปสู่ความรุนแรง
และโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ของชาวกัมพูชา

ช่วงเขมรแดงยึดอำนาจ เขาต้อง “ปกปิดตัวตน” ว่าเป็นแพทย์
และคนมีการศึกษา เพราะระบอบดังกล่าวมุ่งกำจัดชนชั้นปัญญาชนจำนวนมาก
แหล่งข้อมูลสรุปชีวประวัติระบุว่าเขาถูกบังคับใช้แรงงานและต้องเอาชีวิตรอด
ภายใต้สภาพโหดร้าย อีกทั้งยังเผชิญความสูญเสียในครอบครัวอย่างหนัก
(รวมถึงการเสียชีวิตของภรรยาในช่วงสงคราม) ก่อนจะหนีออกจากกัมพูชา
ไปยังค่ายผู้ลี้ภัยและย้ายไปสหรัฐอเมริกาในเวลาต่อมา

สิ่งที่ทำให้ชื่อของ Haing S. Ngor “พิเศษ” คือเขาไม่ได้เป็นนักแสดงอาชีพมาก่อน
แต่ได้แสดงภาพยนตร์ครั้งแรกในชีวิตเรื่อง The Killing Fields (1984)
รับบท ดิธ ปราน (Dith Pran) นักข่าวชาวกัมพูชาที่มีตัวตนจริง
และผลงานครั้งแรกนี้เองทำให้เขาได้รับรางวัล Academy Award:
Actor in a Supporting Role (นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม) จากเวทีออสการ์
ครั้งที่ 57 (ปี 1985) ซึ่งระบุไว้ชัดเจนในบันทึกของสถาบันออสการ์
นอกจากนี้ Encyclopaedia Britannica ยังชี้ว่าเขาเป็นหนึ่งในกรณีหายากมาก
ที่ “นักแสดงที่ไม่ใช่นักแสดงมืออาชีพ” สามารถคว้ารางวัลการแสดงออสการ์ได้

หลังจากโด่งดัง เขายังทำงานเพื่อ “เล่าเรื่องกัมพูชาให้โลกรู้”
ผ่านการพูดในที่สาธารณะและงานเขียน โดยอัตชีวประวัติของเขา
A Cambodian Odyssey ตีพิมพ์ครั้งแรกปี 1987 (เขียนร่วมกับ Roger Warner)
และถูกอ้างอิงอย่างกว้างขวางว่าเป็นบันทึกสำคัญของผู้รอดชีวิต
อย่างไรก็ตาม ชีวิตของเขาจบลงอย่างน่าเศร้า—Britannica ระบุว่า
เขาถูกยิงเสียชีวิตวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 1996 ที่ลอสแอนเจลิส และสื่อใหญ่ในสหรัฐ
รายงานคดีการเสียชีวิตและกระบวนการเอาผิดผู้ต้องสงสัย/ผู้ก่อเหตุในเวลาต่อมา

รางวัลออสการ์ของ Haing S. Ngor ไม่ได้เป็นแค่ “ชัยชนะของนักแสดงคนหนึ่ง”
แต่เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้โลกหันมามองโศกนาฏกรรมกัมพูชาอย่างจริงจัง
ผ่านเรื่องเล่าของ “ผู้รอดชีวิตตัวจริง” และยังเป็นหมุดหมายด้านตัวแทน
ของชาวเอเชียบนเวทีออสการ์ด้วย—สำนักข่าว AP เคยอธิบายว่า
การได้ออสการ์สมทบชายของเขาเป็นกรณีประวัติศาสตร์ และในเวลาต่อมา
มีผู้ชนะเชื้อสายเอเชียในสาขานี้เพียงไม่กี่คน ดังนั้น ถ้าจะสรุปให้ชัดที่สุด: Haing S. Ngor
คือ “เสียงของผู้รอดชีวิต” ที่ใช้ภาพยนตร์เป็นหลักฐานทางมนุษยธรรม
จนคว้ารางวัลสูงสุดของวงการ และทำให้เรื่องกัมพูชาไม่ถูกลืม