จังหวัดขนาดใหญ่ที่สุดของไทย ที่ไม่มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน

จังหวัดชลบุรี
(Chonburi Province)

เป็นจังหวัดชายฝั่งภาคตะวันออกของประเทศไทยที่มีภูมิประเทศหลากหลาย
ทั้งที่ราบสลับเนินเขาและพื้นที่ชายฝั่งทะเล และมีพื้นที่ค่อนข้างใหญ่
เมื่อเทียบกับหลายจังหวัดชายฝั่งอื่น ๆ โดยข้อมูลทางการของจังหวัด
ระบุว่าชลบุรีมีพื้นที่ประมาณ 4,363 ตารางกิโลเมตร ซึ่งเป็นขนาดจังหวัด
ที่มีนัยสำคัญเมื่อพูดถึงโครงสร้างทรัพยากรน้ำและการกระจายแหล่งน้ำภายในจังหวัด

ประเด็นสำคัญของชลบุรีคือ “ระบบน้ำผิวดินไม่ได้อิงแม่น้ำสายใหญ่”
เอกสารของกรมประมงที่จัดทำรายงานพื้นที่ระบุชัดว่า จังหวัดชลบุรีไม่มีแม่น้ำไหลผ่าน
และแหล่งน้ำที่พึ่งพาเป็นหลักคือ ลำคลอง
และอ่างเก็บน้ำที่ก่อสร้างขึ้น (รวมถึงแหล่งน้ำอื่น ๆ ที่พัฒนาเพื่อใช้ประโยชน์)

อีกแหล่งข้อมูลภาครัฐที่สอดคล้องกัน (เอกสารในคลังของหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อม)
อธิบายว่า ชลบุรีไม่มีแม่น้ำไหลผ่านตัวจังหวัดเลย หากมีบ้างจะเป็น
ลำห้วย/ลำธารขนาดเล็ก จากพื้นที่สูงไหลลงสู่ทะเล และโดยภาพรวม
“แหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่มีไม่มาก” ทำให้โครงข่ายน้ำของจังหวัด
มีลักษณะเป็นระบบแหล่งน้ำกระจายตัว มากกว่าการมี “เส้นเลือดใหญ่”
เป็นแม่น้ำสายหลักพาดผ่านเหมือนหลายจังหวัดในภาคอื่น

ดังนั้น เมื่อยึดตามเอกสารทางการที่ระบุว่า ชลบุรีเป็นจังหวัดที่ไม่มีแม่น้ำไหลผ่าน
และเทียบกับข้อมูลพื้นที่จังหวัดที่ประมาณ 4,363 ตร.กม.
ชลบุรีจึงถือเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ที่สุดในไทยที่ไม่มีแม่น้ำไหลผ่าน
เพราะเป็นจังหวัดพื้นที่ใหญ่ระดับต้น ๆ แต่แหล่งน้ำกลับอยู่ในรูป
ลำคลอง–ลำธารสั้น–อ่างเก็บน้ำ มากกว่า “แม่น้ำ” ตามนิยามทั่วไป