จังหวัดเดียวเท่านั้นในประเทศไทย ที่ไม่มีแม่น้ำตามธรรมชาติอยู่เลย

จังหวัดภูเก็ต

มักถูกกล่าวถึงอยู่เสมอว่าเป็นจังหวัดเดียวของไทยที่ไม่มีแม่น้ำ
และเมื่อพิจารณาจากเอกสารทางการหลายหน่วยงานก็พบว่า ข้อความนี้
มีมูลรองรับค่อนข้างชัดเจน จังหวัดภูเก็ตเป็นเกาะขนาดใหญ่ในทะเลอันดามัน
มีสภาพพื้นที่เป็นเทือกเขาและที่ลาดเชิงเขาสลับกับที่ราบชายฝั่ง
ทำให้ระบบน้ำผิวดินของจังหวัดมีลักษณะเป็นลำห้วย ลำธาร และคลองสายสั้น ๆ
ที่ไหลลงทะเลโดยตรง มากกว่าจะพัฒนาเป็นแม่น้ำสายยาว แบบที่พบในจังหวัดอื่นของประเทศ

เอกสารของกรมชลประทานระบุสอดคล้องกันว่า ภูเก็ต “ไม่มีแม่น้ำสายสำคัญ”
แต่มีลำน้ำ ลำห้วย และคลองขนาดเล็กรวมหลายสาย กระจายอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ ของเกาะ
ลักษณะดังกล่าวสะท้อนข้อจำกัดทางภูมิประเทศของจังหวัดอย่างชัดเจน
เพราะพื้นที่รับน้ำมีขนาดไม่ใหญ่ ระยะทางจากต้นน้ำถึงทะเลสั้น
และความลาดชันค่อนข้างมาก เมื่อน้ำฝนตกลงมา น้ำจึงมักไหลผ่านร่องน้ำขนาดเล็ก
แล้วระบายออกสู่ทะเลอย่างรวดเร็ว ไม่ก่อรูปเป็นแม่น้ำธรรมชาติขนาดใหญ่
หรือแม่น้ำสายหลักประจำจังหวัดอยู่เลย

ด้านข้อมูลสถิติระดับจังหวัดของสำนักงานสถิติแห่งชาติ
และสำนักงานสถิติจังหวัดภูเก็ตก็ให้ภาพไปในทิศทางเดียวกัน โดยอธิบายว่า
แหล่งน้ำตามธรรมชาติของภูเก็ตมีลักษณะเป็นคลองและธารน้ำสายสั้น ๆ เป็นหลัก
ขณะที่การจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคของจังหวัดต้องพึ่งพาอ่างเก็บน้ำ
และโครงสร้างชลประทานมากพอสมควร นั่นหมายความว่า หากยึดนิยามแบบทั่วไป
ของ “แม่น้ำ” ในฐานะแหล่งน้ำธรรมชาติสายหลักที่มีขนาดและความยาวชัดเจน
ภูเก็ตจึงแตกต่างจากจังหวัดอื่นอย่างเด่นชัด และเป็นเหตุผล
ที่ทำให้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าไม่มีแม่น้ำประจำจังหวัด

** หมายเหตุ :
กรณีของจังหวัดชลบุรี เป็นตัวอย่างสำคัญของความสับสนในเรื่องนี้
เพราะบางแหล่งใช้ถ้อยคำว่า “ไม่มีแม่น้ำสายใหญ่ไหลผ่าน”
หรือสื่อในความหมายว่าไม่มีแม่น้ำเด่นประจำจังหวัด จนทำให้หลายคนเข้าใจต่อว่า
“ไม่มีแม่น้ำเลย” แต่เมื่อดูข้อมูลทางการบางชุดกลับพบว่า จังหวัดชลบุรี
มีการกล่าวถึงแหล่งน้ำธรรมชาติประเภทแม่น้ำลำธาร และยังเชื่อมโยง
กับลุ่มน้ำบางปะกงอย่างชัดเจน ดังนั้น ชลบุรีจึงไม่ควรถูกจัดอยู่ในกลุ่มจังหวัด
ที่ไม่มีแม่น้ำตามธรรมชาติเลย แบบเดียวกับภูเก็ต ความต่างที่สำคัญคือ
ภูเก็ตมีลักษณะเป็นเกาะที่มีเพียงคลอง ลำห้วย และธารน้ำสายสั้น ๆ เป็นหลัก
ขณะที่ชลบุรีเป็นกรณีที่ถ้อยคำในเอกสารบางฉบับ
อาจทำให้ผู้อ่านสับสนระหว่างคำว่า “ไม่มีแม่น้ำสายสำคัญ”
กับ “ไม่มีแม่น้ำธรรมชาติเลย” ซึ่งเป็นคนละความหมายกันโดยตรง