ภาษาพูดที่นิยมมากที่สุด ที่ถูกใช้งานอยู่ในประเทศไทย

ภาษาที่มีคนพูดมากที่สุดในประเทศไทย

ภาษาไทยกลาง (Central Thai)
— มีผู้ใช้มากที่สุดราว 20.0 ล้านคน ในประเทศไทย เป็นภาษาราชการ
ใช้ในระบบการศึกษา ราชการ และสื่อ ทำให้คนจำนวนมาก “พูดได้”
แม้ในบ้านจะใช้ภาษา/สำเนียงท้องถิ่นอื่นร่วมด้วย

ภาษาอีสาน (Isan / Northeastern Thai)
— ประมาณ 15.2 ล้านคน ใช้มากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
และชุมชนคนอีสานในเมืองใหญ่ ภาษาใกล้เคียงภาษาลาว
และในชีวิตจริงพบการใช้สองภาษา (อีสาน–ไทยกลาง) บ่อยมาก

คำเมือง/ภาษาไทยถิ่นเหนือ (Kham Muang / Northern Thai)
— ราว 6.0 ล้านคน เป็นภาษาหลักของพื้นที่ภาคเหนือหลายจังหวัด
โดยคนจำนวนมากสลับใช้คำเมืองกับไทยกลางตามบริบท
(เช่น ที่บ้าน/ชุมชน vs. โรงเรียน/ที่ทำงาน)

ภาษาไทยถิ่นใต้ (Pak Tai / Southern Thai)
— ประมาณ 4.5 ล้านคน ใช้ในภาคใต้ (โดยเฉพาะนอกเขตเมือง)
มีคำศัพท์และสำเนียงเฉพาะตัวสูง จึงอาจฟังยากสำหรับคนที่ไม่คุ้นเคย
แต่ผู้พูดส่วนใหญ่ก็ใช้ไทยกลางได้ด้วย

ภาษาเขมรถิ่นเหนือ (Northern Khmer / Khmer Surin)
— เป็นภาษากลุ่มออสโตรเอเชียติกที่ใช้มากในแถบอีสานตอนล่าง
โดยเฉพาะจังหวัดอย่างสุรินทร์ ศรีสะเกษ บุรีรัมย์ งานอ้างอิงด้านภาษาชาติพันธุ์ของไทย
ระบุจำนวนผู้พูดราว 1.4 ล้านคน ในประเทศไทย
(มักอ้างจากโครงการแผนที่ภาษากลุ่มชาติพันธุ์/ Ethnolinguistic Maps of Thailand)

ภาษายาวี/มลายูปัตตานี (Yawi / Pattani Malay)
— เป็นภาษาหลักของชุมชนมลายูมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้
ใช้เด่นในชีวิตประจำวัน/ชุมชน และคนจำนวนมากพูดไทยกลางควบคู่กันได้
รายงานของรัฐไทยต่อคณะกรรมการ CERD (ICERD) ระบุว่า “มลายูเชื้อสายไทย”
ซึ่งอยู่ในกลุ่มภาษาออสโตรนีเซียน มีประชากรราว 1.4 ล้านคน
(ตัวเลขนี้มักถูกใช้เป็นฐานประมาณการขนาดชุมชนผู้ใช้ภาษาในพื้นที่)