เอกสารเก่าแก่อายุ 500 ปี ที่มีราคาขายมากกว่า 1000 ล้านบาท

Codex Leicester (โคเด็กซ์ เลสเตอร์)

คือสมุดบันทึกเชิงวิทยาศาสตร์ของ เลโอนาร์โด ดา วินชี
ที่เขียนขึ้นราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 (มักอ้างช่วงประมาณ ค.ศ. 1506–1510)
เป็นเอกสารที่สะท้อน “วิธีคิดแบบนักทดลอง” ของเลโอนาร์โดอย่างชัดเจน
เพราะไม่ใช่งานศิลป์เพื่อความงามเป็นหลัก แต่เป็นการจดสังเกต ตั้งคำถาม ทดลองด้วยเหตุผล
และวาดภาพประกอบเพื่ออธิบายปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างเป็นระบบ

ตัวเอกของ Codex Leicester คือ “น้ำ” เลโอนาร์โดใช้เรื่องน้ำเป็นแกนหลัก
แล้วขยายไปสู่หัวข้อที่เชื่อมโยงกัน เช่น การไหลวน คลื่น แรงกระแทก กลศาสตร์
รวมถึงดาราศาสตร์และแสงเงา เพราะเขาเชื่อมความเข้าใจเรื่องน้ำ
เข้ากับการตีความปรากฏการณ์บนท้องฟ้า เช่น ความสว่างของดวงจันทร์
สีของท้องฟ้า ไปจนถึงเหตุผลที่พบซากหอย/ฟอสซิลบนยอดเขา

ในเชิงกายภาพ Codex Leicester มีลักษณะเป็นแผ่นกระดาษ 18 แผ่น
พับครึ่งและเขียนทั้งสองด้าน รวมเป็น 72 หน้า (ปัจจุบันมักจัดแสดงแบบแยกแผ่น)
และโดดเด่นด้วยลายมือแบบ “mirror writing” หรือการเขียนกลับด้านจากขวาไปซ้าย
ตามสไตล์เฉพาะของเลโอนาร์โด พร้อมภาพวาด/ไดอะแกรมจำนวนมาก
ที่ทำหน้าที่เป็น “เครื่องมือคิด” มากกว่าภาพประกอบสวยงาม

Codex Leicester ถูกยกเป็นเอกสารเก่าแก่ที่มีราคาแพงที่สุด
ทำสถิติราคาการประมูลระดับโลก: ที่ Christie’s นิวยอร์ก
วันที่ 11 พฤศจิกายน 1994 เอกสารถูกขายในชื่อ “Codex Hammer / Codex Leicester”
ด้วยราคา 30.8025 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และผู้ซื้อคือ บิล เกตส์
ซึ่งสถิตินี้ถูกบันทึกโดย Guinness World Records ในหมวด “ต้นฉบับมีภาพประกอบที่แพงที่สุด”
และยังถูกอ้างอิงบนหน้าผลการประมูลของ Christie’s โดยตรง