โรงไฟฟ้าของไทยที่ใหญ่ที่สุด ผลิตไฟฟ้าได้มากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง

โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนภูมิพล
(Bhumibol Dam Hydroelectric Power Plant)

ตั้งอยู่ในจังหวัดตาก เป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำที่ใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุด
ของประเทศไทย สร้างขึ้นพร้อมกับเขื่อนภูมิพล (เดิมชื่อเขื่อนยันฮี)
ซึ่งเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งแห่งแรกของไทยและสูงที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในขณะนั้น เขื่อนเริ่มก่อสร้างในปี พ.ศ. 2496 และแล้วเสร็จในปี
พ.ศ. 2507 เขื่อนสร้างปิดกั้นแม่น้ำปิง ที่บริเวณเขาแก้ว อำเภอสามเงา
จังหวัดตาก มีรัศมีความโค้ง 250 เมตร สูง 154 เมตร ยาว 486 เมตร
ความกว้างของสันเขื่อน 6 เมตร อ่างเก็บน้ำสามารถรองรับน้ำ
ได้สูงสุด 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร

โรงไฟฟ้าแห่งนี้ใช้พลังงานจากน้ำที่ไหลผ่านเขื่อนในการหมุนกังหันผลิตกระแสไฟฟ้า
เริ่มเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าในปี พ.ศ. 2507 และได้ขยายการผลิตต่อเนื่อง
จนมีหน่วยผลิตไฟฟ้ารวมทั้งสิ้น 8 เครื่อง กำลังการผลิตรวม
ประมาณ 731 เมกะวัตต์ นอกจากการผลิตไฟฟ้าแล้ว เขื่อนภูมิพล
ยังมีบทบาทสำคัญในการจัดการน้ำเพื่อการเกษตร การควบคุมน้ำท่วม
และการประมง รวมถึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของภาคเหนือ

เขื่อนภูมิพลจึงถือเป็นสัญลักษณ์ของการพัฒนาแหล่งพลังงานสะอาด
ที่ส่งผลต่อความมั่นคงด้านพลังงานของไทย และมีบทบาทอย่างมาก
ในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่โดยรอบและภูมิภาคอื่น ๆ ของประเทศ