โรงเรียนที่เก่าแก่และมีอายุมากที่สุด อันดับที่ 1 ในเขตภาคอีสาน

โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน

เป็นโรงเรียนรัฐบาลระดับมัธยมศึกษาที่มีความโดดเด่นและประวัติยาวนาน
จัดตั้งขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. 2440 โดยนายกิจจการี (จีน ปิยรัตน์)
ร่วมกับพระนครศรีบริรักษ์และท้าวหนูหล้า สุนทรพิทักษ์ โดยในอดีต
ก่อตั้งในฐานะ “โรงเรียนขอนแก่น (ชาย)” ก่อนเปลี่ยนเป็น
“โรงเรียนวัดธาตุวิทยาคาร” และได้รับพระราชทานนาม “ขอนแก่นวิทยายน” เมื่อ พ.ศ. 2470

ปัจจุบันโรงเรียนตั้งอยู่ที่ 58 ถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง
อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น บนพื้นที่กว่า 22 ไร่ มีนักเรียนสหศึกษา (ชาย-หญิง)
ประมาณ 4,468–4,601 คน (ข้อมูลปีการศึกษา 2566 และ 2563)
โรงเรียนมีขนาดใหญ่มาก ทั้งระดับจังหวัดและระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
โดยเป็นโรงเรียนในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ที่มีจำนวนนักเรียน
มากที่สุดในภาค และอับดับ 2 ของประเทศ

โรงเรียนขอนแก่นวิทยายนคือสถาบันการศึกษาที่ผสมผสาน
ระหว่างความเก่าแก่และความทันสมัย มีความมุ่งมั่นในการพัฒนานักเรียนทั้งทางวิชาการ
คุณธรรม ศิลปะ และกีฬา และถือเป็นสถาบันสำคัญของจังหวัดขอนแก่น
ที่สร้างผลกระทบต่อวงการการศึกษาและสังคมอย่างมั่นคง

ปัจจุบันโรงเรียนนี้มีอายุ 128 ปี ถือเป็นโรงเรียนที่เก่าแก่ที่สุด
ในจังหวัดขอนแก่น เก่าแก่ที่สุดในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
และเป็นโรงเรียนที่เก่าแก่ที่สุดอันดับที่ 9 ของประเทศไทย