แร่ธาตุที่ไทยแทบจะผลิตเองไม่ได้ แต่สามารถส่งออกได้ในปริมาณมาก

5 อันดับ แร่ธาตุที่ไทยผลิตได้น้อยมาก (หรือไม่ได้เลย)
แต่กลับเป็นสินค้าที่ไทยส่งออกได้ในปริมาณสูงในแต่ละปี

** กรณีนี้ส่วนใหญ่เกิดจากโมเดลธุรกิจที่เรียกว่า
การนำเข้าแร่ดิบเข้ามาคัดแยก แปรรูป เพิ่มมูลค่า (Processing & Smelting)
หรือการเป็นศูนย์กลางการค้า (Trading Hub) ประจำภูมิภาค

1. ทองคำ (Gold / Unwrought Gold)
สถานะในไทย: ประเทศไทยมีเหมืองทองคำในประเทศน้อยมาก
(และเคยมีช่วงหยุดดำเนินการไปนาน) ปัจจุบันผลผลิตทองคำ
จากการทำเหมืองต้นน้ำในไทยมีสัดส่วนไม่ถึง 1% ของปริมาณที่หมุนเวียนในตลาด
**ทำไมส่งออกได้เยอะ: ไทยคือหนึ่งในศูนย์กลางการค้าทองคำที่ใหญ่ที่สุด
ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โรงงานในไทยจะนำเข้าทองคำแท่งดิบ
และเศษทองคำจากทั่วโลก (เช่น สวิตเซอร์แลนด์, ออสเตรเลีย, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์)
นำมาหลอม ล้างบริสุทธิ์ แปรรูปเป็นทองคำแท่งมาตรฐานความบริสุทธิ์ 99.99%
หรือแปรรูปเป็นอัญมณีเพื่อส่งออก ในช่วงที่ราคาทองคำโลกพุ่งสูง มูลค่าการส่งออกทองคำ
ยังไม่ขึ้นรูปของไทยเคยพุ่งทะลุสูงถึงกว่า 4 แสนล้านบาทต่อปีเลยทีเดียว

2. แร่หายาก หรือ แรร์เอิร์ธ (Rare Earths)
สถานะในไทย: ประเทศไทยไม่มีการทำเหมืองแร่หายากในเชิงพาณิชย์
เนื่องจากไม่มีแหล่งสำรองขนาดใหญ่และเป็นอุตสาหกรรมที่ต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูง
รวมถึงระมัดระวังเรื่องสิ่งแวดล้อมอย่างมาก
**ทำไมส่งออกได้เยอะ: ประเทศไทยทำหน้าที่เป็นสถานี
"แต่งแร่และคัดแยก" (Mineral Dressing) โดยโรงงานในไทยจะนำเข้าแร่ดิบ
และสารประกอบแรร์เอิร์ธขั้นกลางจากประเทศเพื่อนบ้าน (เช่น เมียนมา และมาเลเซีย)
เข้ามาผ่านกระบวนการคัดแยก คัดแต่งให้บริสุทธิ์ขึ้น จากนั้น
จึงส่งออกแรร์เอิร์ธออกไซด์เหล่านั้นไปยังประเทศที่เป็นยักษ์ใหญ่ทางเทคโนโลยี
(เช่น สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น) ทำให้ไทยติดอันดับต้น ๆ ของโลก
ในแง่ของมูลค่าการส่งออกโลหะหายากและออกไซด์

3. แร่พลวง (Antimony)
สถานะในไทย: ในอดีตไทยเคยมีเหมืองแร่พลวง แต่ปัจจุบันปริมาณสำรองลดลง
จนแทบไม่มีการขุดเจาะเองในประเทศในระดับที่มีนัยสำคัญทางเศรษฐกิจ
**ทำไมส่งออกได้เยอะ: แร่พลวงเป็นแร่ยุทธศาสตร์ที่ใช้ในอุตสาหกรรมทนความร้อน
แบตเตอรี่ และเซมิคอนดักเตอร์ หลังจากที่ประเทศผู้ผลิตหลักอย่างจีน
เริ่มจำกัดการส่งออกแร่ชนิดนี้ ประเทศไทยจึงกลายเป็น "ทางผ่านและจุดแปรรูปสำคัญ"
โดยโรงงานในไทยนำเข้าแร่ดิบจากประเทศอื่น นำมาแปรรูปเป็น
"แร่พลวงออกไซด์" (Antimony Oxide) และส่งออกไปยังตลาดโลก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา
ซึ่งปริมาณการส่งออกเติบโตขึ้นหลายเท่าตัวในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

4. ทองแดง (Copper / Copper Scrap & Matte)
สถานะในไทย: ประเทศไทยไม่มีเหมืองขุดเจาะแร่ทองแดงต้นน้ำ
ที่เปิดดำเนินการขุดเป็นหลัก (เหมืองทองแดงดิบแทบเป็นศูนย์)
**ทำไมส่งออกได้เยอะ: ไทยใช้วิธีนำเข้า "สินแร่ทองแดงดิบ"
และ "เศษทองแดง" (Copper Scrap) จากต่างประเทศเข้ามาเข้าสู่กระบวนการ
ประกอบโลหกรรม (Smelting and Refining) หลอมและแปรรูปใหม่
ให้กลายเป็นเศษโลหะทองแดงบริสุทธิ์ หรือสารประกอบโลหะทองแดงเพื่อส่งออกกลับไปยังประเทศอุตสาหกรรมหนัก เช่น จีน และญี่ปุ่น เพื่อใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์

5. ดีบุก (Tin Metal)
สถานะในไทย: หมดยุค "ตักดีบุกพังงา-ภูเก็ต" ไปนานแล้ว
ปัจจุบันการทำเหมืองดีบุกต้นน้ำในไทยเหลืออยู่น้อยมากจนแทบเรียกได้ว่า
ไม่มีการขุดเจาะแร่ดิบเองแล้ว
**ทำไมส่งออกได้เยอะ: ประเทศไทยมีโรงถลุงดีบุกขนาดใหญ่
และได้มาตรฐานระดับโลก (เช่น THAISARCO) เราจึงเปลี่ยนบทบาทจากผู้ขุด
มาเป็นผู้นำเข้าหัวแร่ดีบุก จากประเทศเพื่อนบ้านและแอฟริกา
นำเข้ามาถลุงจนกลายเป็น "โลหะดีบุกบริสุทธิ์" (Tin Metal 99.9%)
แล้วส่งออกสู่ตลาดโลกเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมการเชื่อมชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์