จังหวัดที่ขาดแคลนแพทย์ที่สุด มีจำนวนแพทย์ต่อประชากรน้อยที่สุด

จังหวัดในประเทศไทย
ที่มีสัดส่วนแพทย์ต่อประชากรน้อยที่สุด

** อ้างอิงข้อมูลกระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 ซึ่งวิเคราะห์สัดส่วน
แพทย์ต่อประชากรรายจังหวัด พบว่าจังหวัดที่มีแพทย์น้อยที่สุด
เมื่อเทียบกับจำนวนประชากรส่วนใหญ่อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือตอนล่าง
โดยตัวเลขด้านล่างเรียงจากจังหวัดที่มีความขาดแคลนแพทย์มากที่สุดไปน้อยที่สุด

1. บึงกาฬ

แพทย์ 2.00 คน ต่อประชากร 10,000 คน
หรือแพทย์ 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 5,000 คน

บึงกาฬเป็นจังหวัดที่มีสัดส่วนแพทย์ต่อประชากรต่ำที่สุดในประเทศไทย
สาเหตุสำคัญมาจากการเป็นจังหวัดน้องใหม่ที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2554
และยังไม่มีสถาบันผลิตแพทย์หรือศูนย์การแพทย์ขนาดใหญ่ในพื้นที่
ประชากรส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่ในพื้นที่ชนบทตามแนวแม่น้ำโขงและพื้นที่เกษตรกรรม
ทำให้การกระจายบริการทางการแพทย์เป็นไปได้ยากกว่าในจังหวัดเมืองใหญ่
แพทย์จำนวนหนึ่งต้องรับผิดชอบผู้ป่วยจำนวนมากในแต่ละวัน
ขณะที่ผู้ป่วยโรคซับซ้อนจำนวนไม่น้อยจำเป็นต้องถูกส่งต่อไปยังโรงพยาบาลศูนย์
ในจังหวัดอุดรธานี ขอนแก่น หรือหนองคาย ส่งผลให้บึงกาฬ
ถูกจัดอยู่ในกลุ่มจังหวัดที่มีความท้าทายด้านสาธารณสุขมากที่สุดของประเทศ

2. หนองบัวลำภู

แพทย์ 2.28 คน ต่อประชากร 10,000 คน
หรือแพทย์ 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 4,386 คน

แม้หนองบัวลำภูจะตั้งอยู่ใกล้อุดรธานีซึ่งเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์
ของภาคอีสานตอนบน แต่จังหวัดยังคงประสบปัญหาขาดแคลนแพทย์อย่างต่อเนื่อง
เนื่องจากโรงพยาบาลในพื้นที่มีขนาดไม่ใหญ่และมีตำแหน่งแพทย์เฉพาะทางจำกัด
ทำให้บุคลากรทางการแพทย์จำนวนหนึ่งเลือกย้ายไปทำงานในจังหวัด
ที่มีโอกาสก้าวหน้าและรายได้สูงกว่า ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม
และอาศัยอยู่ในพื้นที่ชนบท ส่งผลให้โรงพยาบาลชุมชนหลายแห่งมีภาระงานสูง
โดยเฉพาะด้านโรคเรื้อรังและการดูแลผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

3. เพชรบูรณ์

แพทย์ 2.59 คน ต่อประชากร 10,000 คน
หรือแพทย์ 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 3,861 คน

เพชรบูรณ์เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่เป็นอันดับต้น ๆ ของประเทศ
มีทั้งพื้นที่ภูเขาและพื้นที่ห่างไกลจำนวนมาก แม้จะมีประชากรมากกว่า 9 แสนคน
แต่จำนวนแพทย์กลับไม่เพิ่มขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน ทำให้เกิดภาระงานสูง
ในโรงพยาบาลของรัฐ โดยเฉพาะในอำเภอห่างไกลที่ประชาชน
ต้องเดินทางเป็นเวลานานเพื่อเข้าถึงบริการทางการแพทย์ นอกจากนี้
จังหวัดยังมีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความต้องการด้านการรักษา
และการดูแลสุขภาพมีมากกว่าศักยภาพของบุคลากรที่มีอยู่

4. ชัยภูมิ

แพทย์ 2.64 คน ต่อประชากร 10,000 คน
หรือแพทย์ 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 3,788 คน

ชัยภูมิเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ที่มีประชากรมากกว่า 1.1 ล้านคน
และมีพื้นที่กว้างเป็นอันดับต้น ๆ ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
แม้จะมีโรงพยาบาลประจำจังหวัดและโรงพยาบาลชุมชนหลายแห่ง
แต่เมื่อเทียบกับจำนวนประชากรแล้ว จังหวัดยังมีแพทย์ไม่เพียงพอ
โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทและอำเภอห่างไกลจากตัวเมือง ปัญหาดังกล่าว
ส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากต้องรอคิวรักษานาน หรือเดินทางเข้ามาใช้บริการในตัวจังหวัด
ความท้าทายอีกประการหนึ่งคือการรักษาแพทย์รุ่นใหม่ให้อยู่ในพื้นที่ระยะยาว
เนื่องจากหลายคนเลือกย้ายไปยังจังหวัดที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกและโอกาสทางวิชาชีพมากกว่า

5. ยโสธร

แพทย์ 2.70 คน ต่อประชากร 10,000 คน
หรือแพทย์ 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 3,704 คน

ยโสธรเป็นจังหวัดเกษตรกรรมที่มีประชากรกระจายตัวอยู่ตามชุมชนชนบทจำนวนมาก
การเข้าถึงบริการทางการแพทย์ในบางพื้นที่จึงยังเป็นความท้าทายสำคัญ
จังหวัดไม่มีโรงเรียนแพทย์หรือศูนย์การแพทย์ขนาดใหญ่
ที่ช่วยดึงดูดบุคลากรทางการแพทย์เหมือนจังหวัดศูนย์กลางของภูมิภาค
ส่งผลให้จำนวนแพทย์ต่อประชากรยังอยู่ในระดับต่ำ โรงพยาบาลหลายแห่ง
ต้องพึ่งพาแพทย์ใช้ทุนและแพทย์ที่หมุนเวียนมาปฏิบัติงาน
ขณะที่ความต้องการรักษาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
และโรคหัวใจ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตามโครงสร้างประชากรที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ

** เปรียบเทียบกับจังหวัดที่มีแพทย์หนาแน่นที่สุด
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น กรุงเทพฯ มีสัดส่วนแพทย์มากกว่า 20 คน
ต่อประชากร 10,000 คน หรือมากกว่าบึงกาฬประมาณ 10 เท่า
เนื่องจากเป็นที่ตั้งของโรงเรียนแพทย์ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย
โรงพยาบาลเฉพาะทาง และโรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่จำนวนมาก
ขณะที่จังหวัดอย่างบึงกาฬ หนองบัวลำภู หรือยโสธร
ยังคงต้องเผชิญปัญหาการกระจายตัวของบุคลากรทางการแพทย์ที่ไม่สมดุล