2 อำเภอเท่านั้นในประเทศไทย ที่มีตำบลน้อยที่สุดเพียงแห่งเดียว

2 อำเภอเท่านั้นในประเทศไทย
ที่แบ่งเขตการปกครองออกเป็นเพียง 1 ตำบล

อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี
เป็นอำเภอที่มีลักษณะพิเศษทางการปกครองและภูมิศาสตร์อย่างยิ่ง
ของประเทศไทย เนื่องจากมีพื้นที่ครอบคลุมเพียงตำบลเดียว คือ ตำบลท่าเทววงษ์
ทั้งอำเภอ ตั้งอยู่บน “เกาะสีชัง” ในอ่าวไทย ห่างจากฝั่งอำเภอศรีราชาประมาณ 12 กิโลเมตร
ทำให้มีสภาพเป็นเกาะที่แยกตัวจากแผ่นดินใหญ่ชัดเจน พื้นที่มีขนาดเล็ก
ประมาณ 17 ตารางกิโลเมตร ส่งผลให้เป็นหนึ่งในอำเภอที่มีขนาดเล็กที่สุดของประเทศ
แต่กลับมีความสำคัญทั้งด้านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และการท่องเที่ยว
โดยเฉพาะในช่วงรัชสมัยรัชกาลที่ 5 ที่ทรงโปรดให้พัฒนาเป็นสถานที่พักฟื้นและที่ประทับ
จนเกิดโบราณสถานสำคัญอย่างพระจุฑาธุชราชฐาน รวมถึงสะพานอัษฎางค์
และศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่ ซึ่งกลายเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่มาจนถึงปัจจุบัน

ในด้านการบริหาร เกาะสีชังมีรูปแบบการปกครองที่กระชับ
เนื่องจากทั้งอำเภออยู่ภายใต้ตำบลเดียว ทำให้การบริหารงานท้องถิ่น
มีความใกล้ชิดกับประชาชน และสามารถจัดการทรัพยากรและบริการสาธารณะได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แม้พื้นที่จะจำกัด แต่กลับมีบทบาทสำคัญด้านการท่องเที่ยว โดยเฉพาะนักท่องเที่ยว
ที่ต้องการสัมผัสวิถีชีวิตชุมชนเกาะแบบดั้งเดิม ผสมผสานกับประวัติศาสตร์
และธรรมชาติที่ยังคงความสมบูรณ์ในหลายจุด ส่งผลให้เกาะสีชัง
เป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่มีชื่อเสียงของภาคตะวันออกของไทย

อำเภอแม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์
เป็นอำเภอที่มีเอกลักษณ์ด้านโครงสร้างการปกครองที่โดดเด่นเช่นกัน
เนื่องจากมีเพียงตำบลเดียวคือ ตำบลแม่เปิน ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของอำเภอ
ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา ป่าไม้ และพื้นที่เกษตรกรรม สลับกับชุมชนชนบท
ที่กระจายตัวอยู่ตามหมู่บ้านต่าง ๆ สภาพภูมิประเทศเช่นนี้ทำให้ประชากรในพื้นที่
มีวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติอย่างใกล้ชิด และพึ่งพาเกษตรกรรมเป็นหลัก
เช่น การปลูกข้าวโพด มันสำปะหลัง และพืชไร่ต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับสภาพดินฟ้าอากาศของพื้นที่

แม้จะมีเพียงตำบลเดียว แต่การบริหารจัดการภายในอำเภอแม่เปิน
ยังคงมีความเป็นระบบ โดยมีการแบ่งย่อยเป็นหลายหมู่บ้าน
เพื่อให้สามารถดูแลประชาชนได้อย่างทั่วถึง และตอบสนองความต้องการพื้นฐาน
ในระดับชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อำเภอแม่เปินยังถือเป็นพื้นที่
ที่มีความเป็นชนบทสูงเมื่อเทียบกับหลายอำเภอในจังหวัดนครสวรรค์
ทำให้ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมและความเรียบง่ายของชุมชนไว้ได้ค่อนข้างมาก
ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายของรูปแบบการจัดการพื้นที่ในประเทศไทย
ที่แม้จะมีโครงสร้างเล็ก แต่ก็ยังสามารถสร้างความเข้มแข็งของชุมชนได้อย่างยั่งยืน