จังหวัดที่ได้ผลผลิตข้าวน้อยที่สุด จากการทำนาตามฤดูกาลตามปกติ

5 จังหวัด ที่ได้ผลผลิตข้าวต่อไร่น้อยที่สุดในประเทศไทย
** อ้างอิงข้อมูลข้าวนาปี ปีเพาะปลูก 2566/67
ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร และยึดค่าจากคอลัมน์ ผลผลิตต่อไร่ (กก./ไร่)

อันดับ 1 สุราษฎร์ธานี — 302 กิโลกรัมต่อไร่
สุราษฎร์ธานีเป็นจังหวัดที่มีผลผลิตข้าวนาปีต่อไร่ต่ำที่สุดในข้อมูลชุดนี้
โดยมีเนื้อที่เก็บเกี่ยว 14,815 ไร่ และผลผลิตรวม 4,476 ตัน
ตัวเลขระดับ 302 กิโลกรัมต่อไร่สะท้อนข้อจำกัดของพื้นที่ปลูกข้าวในภาคใต้
ซึ่งหลายพื้นที่ ไม่ได้มีเงื่อนไขทางกายภาพและระบบน้ำเหมาะกับการทำนา
เท่าพื้นที่ลุ่มภาคกลางหรือภาคเหนือบางจังหวัด จึงทำให้ผลผลิตต่อไร่
ออกมาต่ำกว่าค่าเฉลี่ยประเทศอย่างชัดเจน ซึ่งปีเดียวกัน
ค่าเฉลี่ยทั้งประเทศอยู่ที่ 447 กิโลกรัมต่อไร่ในฝั่ง “เก็บ”

อันดับ 2 กระบี่ — 308 กิโลกรัมต่อไร่
กระบี่มีผลผลิตเฉลี่ย 308 กิโลกรัมต่อไร่ จากเนื้อที่เก็บเกี่ยว 6,616 ไร่
และผลผลิตรวม 2,031 ตัน แม้จังหวัดนี้จะมีภาพจำด้านการท่องเที่ยว
มากกว่าการเป็นแหล่งผลิตข้าว แต่ข้อมูลทางการชี้ว่าพื้นที่นาที่มีอยู่
ยังให้ผลผลิตต่อไร่ค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับจังหวัดส่วนใหญ่ของประเทศ
สาเหตุสำคัญน่าจะเกี่ยวข้องกับลักษณะพื้นที่ปลูกที่มีจำกัด
รวมถึงสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการทำนาเข้มข้นแบบจังหวัดแกนนำด้านข้าว

อันดับ 3 สระแก้ว — 311 กิโลกรัมต่อไร่
สระแก้วเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวมากกว่าหลายจังหวัดในกลุ่มล่าง
แต่ผลผลิตต่อไร่ยังอยู่ในระดับต่ำ โดยมีเนื้อที่เก็บเกี่ยว 753,226 ไร่
และผลผลิตรวม 225,873 ตัน ทำได้เฉลี่ย 311 กิโลกรัมต่อไร่ จุดนี้น่าสนใจ
เพราะสะท้อนว่าไม่ใช่แค่จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกนาน้อยเท่านั้นที่ผลผลิตต่ำ
แต่จังหวัดที่มีการทำนาในวงกว้างก็อาจมีผลผลิตต่อไร่ไม่สูง
หากเผชิญข้อจำกัดด้านน้ำ ฝนทิ้งช่วง หรือคุณภาพดินในบางพื้นที่

อันดับ 4 บึงกาฬ — 324 กิโลกรัมต่อไร่
บึงกาฬมีผลผลิตข้าวนาปีเฉลี่ย 324 กิโลกรัมต่อไร่ จากเนื้อที่เก็บเกี่ยว 475,558 ไร่
และผลผลิตรวม 146,378 ตัน เมื่อเทียบกับจังหวัดในภาคอีสานหลายแห่ง
บึงกาฬอยู่ในกลุ่มที่ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยภาคตะวันออกเฉียงเหนือด้วย
ซึ่งทั้งภาคมีค่าเฉลี่ย 363 กิโลกรัมต่อไร่ ปัจจัยที่เป็นไปได้คือความผันผวนของน้ำฝน
และการพึ่งพาน้ำตามธรรมชาติค่อนข้างมาก ทำให้ผลผลิตต่อไร่
ไม่สูงเท่าจังหวัดที่มีระบบชลประทานแข็งแรงกว่า

อันดับ 5 ขอนแก่น — 337 กิโลกรัมต่อไร่
ขอนแก่นปิดท้ายอันดับ 5 ด้วยผลผลิตเฉลี่ย 337 กิโลกรัมต่อไร่
จากเนื้อที่เก็บเกี่ยว 2,361,046 ไร่ และผลผลิตรวม 766,084 ตัน
แม้จะเป็นจังหวัดใหญ่และมีพื้นที่ทำนามหาศาล แต่ผลผลิตต่อไร่
ยังอยู่ในกลุ่มต่ำสุดของประเทศ แสดงให้เห็นชัดว่าขนาดพื้นที่เพาะปลูก
ไม่ได้แปลว่าจะได้ผลผลิตต่อไร่สูงเสมอไป หากโครงสร้างการผลิต
ยังต้องพึ่งพาสภาพอากาศและน้ำฝนเป็นหลัก ผลผลิตเฉลี่ย
ก็อาจต่ำกว่าจังหวัดที่มีพื้นที่นาน้อยกว่าแต่จัดการน้ำได้มีประสิทธิภาพกว่า