จังหวัดที่พบแหล่งแร่ทองคำมากที่สุด ในระดับที่สามารถขุดเจาะได้จริง

จังหวัดของไทยที่พบแร่ทองคำ
และสามารถทำเหมืองได้จริง

ประเทศไทยมีแหล่งแร่ทองคำหลายแห่งกระจายอยู่ในหลายภูมิภาค
แต่มีเพียงบางพื้นที่เท่านั้นที่มีปริมาณและคุณภาพของสินแร่เพียงพอสำหรับการทำเหมืองเชิงพาณิชย์
โดยข้อมูลส่วนใหญ่อ้างอิงจากการสำรวจของกรมทรัพยากรธรณี
และการดำเนินงานของผู้ได้รับประทานบัตรเหมืองแร่ในแต่ละช่วงเวลา

จังหวัดพิจิตร
จังหวัดพิจิตรถือเป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงมากที่สุดด้านการทำเหมืองทองคำของไทย
เนื่องจากเป็นที่ตั้งของ เหมืองทองชาตรี ซึ่งเป็นเหมืองทองคำเชิงพาณิชย์แห่งแรกของประเทศไทย
ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของอำเภอทับคล้อและดงเจริญ แหล่งแร่ในพื้นที่นี้
ประกอบด้วยทองคำและเงินที่เกิดร่วมกับสายแร่ควอตซ์ในหินภูเขาไฟยุคโบราณ
เหมืองแห่งนี้สามารถผลิตทองคำได้หลายสิบตันตลอดระยะเวลาการดำเนินงาน
และนับเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมเหมืองทองของประเทศมาอย่างยาวนาน
แม้จะมีช่วงเวลาที่หยุดดำเนินการจากประเด็นด้านกฎหมายและสิ่งแวดล้อม
ก่อนจะกลับมาเปิดดำเนินงานอีกครั้งภายใต้เงื่อนไขที่เข้มงวดกว่าเดิม

จังหวัดเพชรบูรณ์
เพชรบูรณ์เป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีศักยภาพด้านแร่ทองคำสูง โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอวังโป่ง
ซึ่งอยู่ในแนวแหล่งแร่เดียวกับเหมืองทองชาตรี พื้นที่บางส่วนมีการสำรวจพบสายแร่ทองคำ
ที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจ และเคยอยู่ในเขตสัมปทานเหมืองทองเชิงพาณิชย์
ทองคำในพื้นที่นี้มักพบร่วมกับแร่เงินและแร่โลหะอื่น ๆ ทำให้ได้รับความสนใจ
จากนักธรณีวิทยามาอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าปัจจุบันการพัฒนาเหมืองในบางพื้นที่
จะขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐและผลการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม

จังหวัดเลย
จังหวัดเลยเป็นพื้นที่ที่พบแหล่งแร่โลหะหลายชนิด รวมถึงทองคำ
โดยเฉพาะบริเวณอำเภอวังสะพุง ซึ่งมีการทำเหมืองทองคำในระดับอุตสาหกรรมมาหลายปี
แหล่งแร่ของจังหวัดเลยมีลักษณะเป็นสายแร่ที่เกี่ยวข้องกับหินภูเขาไฟและหินอัคนี
นอกจากทองคำแล้ว ยังพบแร่ทองแดงและโลหะอื่นร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม
การทำเหมืองในพื้นที่นี้เคยเป็นประเด็นด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน
จึงทำให้การดำเนินงานอยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดจากหน่วยงานภาครัฐ

จังหวัดพิษณุโลก
พื้นที่รอยต่อระหว่างจังหวัดพิษณุโลกกับจังหวัดเพชรบูรณ์ได้รับการสำรวจ
พบศักยภาพของแร่ทองคำในหลายจุด โดยเฉพาะบริเวณแนวเทือกเขาเพชรบูรณ์
ซึ่งมีโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เอื้อต่อการสะสมของแร่โลหะมีค่า
แม้ว่าจะยังไม่มีเหมืองทองคำขนาดใหญ่ที่ผลิตอย่างต่อเนื่องเทียบเท่าพิจิตรหรือเลย
แต่พื้นที่แห่งนี้ยังคงเป็นเป้าหมายสำคัญของการสำรวจแร่
และถูกจัดอยู่ในเขตที่มีศักยภาพด้านทองคำของประเทศไทย

จังหวัดสระบุรี
จังหวัดสระบุรีเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่กรมทรัพยากรธรณีเคยสำรวจ
และพบร่องรอยของแร่ทองคำในบางบริเวณ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีหินภูเขาไฟและหินแปรโบราณ
แม้ว่าจะยังไม่มีการทำเหมืองทองคำเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่เหมือนจังหวัดพิจิตรหรือเลย
แต่ผลการสำรวจทางธรณีวิทยาชี้ว่าพื้นที่บางส่วนมีโอกาสพบแหล่งแร่ทองคำ
ที่สามารถพัฒนาได้ในอนาคต หากผลการสำรวจเพิ่มเติมยืนยันว่า
มีปริมาณสำรองเพียงพอและผ่านการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

ปัจจุบัน จังหวัดที่มีประวัติการทำเหมืองทองคำเชิงพาณิชย์อย่างชัดเจน
ได้แก่ พิจิตร เพชรบูรณ์ และเลย โดยเฉพาะเหมืองทองชาตรีในพิจิตร
ซึ่งเป็นเหมืองทองคำแห่งแรกและใหญ่ที่สุดของประเทศไทย
ขณะที่ พิษณุโลก และ สระบุรี เป็นพื้นที่ที่ได้รับการยืนยันว่ามีศักยภาพด้านแร่ทองคำ
จากการสำรวจทางธรณีวิทยา แม้การพัฒนาเหมืองจะยังมีข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจ
สิ่งแวดล้อม และนโยบายของรัฐ ทั้งนี้ การมีแร่ทองคำในพื้นที่ไม่ได้หมายความว่า
จะสามารถเปิดเหมืองได้ทันที เพราะต้องผ่านการสำรวจปริมาณสำรอง
การประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และการอนุญาตตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด