5 จังหวัดไทยที่เจริญรุ่งเรืองที่สุด เมื่อวัดเศรษฐกิจโดยภาพรวม

5 จังหวัดของไทย ที่มีความเจริญมากที่สุดโดยภาพรวม
(ไม่นับรวมเมืองกรุงเทพมหานคร)

** ใช้แนวคิด “ความเจริญเชิงภาพรวม” โดยพิจารณาเศรษฐกิจต่อหัว
รายได้ครัวเรือน ความเป็นศูนย์กลางธุรกิจ อุตสาหกรรม การท่องเที่ยว
โครงสร้างพื้นฐาน การจ้างงาน และบทบาทของจังหวัดในระดับประเทศ

อันดับ 1 ระยอง
— หากวัดจาก “ความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจต่อประชากร” ระยองเป็นจังหวัดที่โดดเด่นที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทยอย่างชัดเจน ข้อมูลผลิตภัณฑ์จังหวัดต่อหัว หรือ GPP per capita ปี 2566 ระบุว่าระยองมีมูลค่าสูงถึง 942,205 บาทต่อคนต่อปี สูงที่สุดในประเทศเมื่อรวมทุกจังหวัด และสูงกว่าชลบุรีซึ่งอยู่อันดับ 3 ที่ 592,335 บาทต่อคนต่อปีอย่างมาก ความโดดเด่นของระยองไม่ได้มาจากธุรกิจประเภทเดียว แต่เกิดจากฐานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ โดยเฉพาะปิโตรเคมี พลังงาน อุตสาหกรรมการผลิต และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่เศรษฐกิจภาคตะวันออก ทำให้จังหวัดมีบทบาทต่อเศรษฐกิจประเทศสูงมาก นอกจากนี้ข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติยังพบว่าระยองมีสัดส่วนครัวเรือนที่มีรายได้ประจำต่อคนตั้งแต่ 20,001 บาทขึ้นไปถึง 36.8% ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงที่สุดในกลุ่มจังหวัดที่กล่าวถึงในข้อมูลชุดดังกล่าว สะท้อนว่าความแข็งแกร่งของจังหวัดไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในระดับตัวเลขเศรษฐกิจรวมเท่านั้น แต่ยังสัมพันธ์กับฐานรายได้ของประชาชนด้วย จุดที่น่าสนใจคือระยองอาจไม่ใช่จังหวัดที่มีภาพลักษณ์ “เมืองใหญ่” ที่สุดในสายตาคนทั่วไป แต่เมื่อวัดด้วยตัวเลขเศรษฐกิจจริงกลับอยู่ในระดับแนวหน้าของประเทศ จึงเป็นจังหวัดที่มีคุณสมบัติของ “ความเจริญทางเศรษฐกิจ” ชัดเจนที่สุด

อันดับ 2 ชลบุรี

— ชลบุรีเป็นจังหวัดที่มีความครบเครื่องมากที่สุดแห่งหนึ่ง เพราะมีทั้งภาคอุตสาหกรรม การลงทุน การท่องเที่ยว การค้าปลีก การบริการ ท่าเรือ และเมืองขนาดใหญ่หลายแห่งอยู่ในจังหวัดเดียวกัน ข้อมูล GPP ต่อหัวปี 2566 ระบุว่าชลบุรีอยู่ที่ 592,335 บาทต่อคนต่อปี สูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศ รองจากระยองและกรุงเทพมหานคร ความแข็งแกร่งของชลบุรีจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับพัทยาเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงฐานอุตสาหกรรมในพื้นที่ EEC นิคมอุตสาหกรรม ท่าเรือแหลมฉบัง การผลิตยานยนต์และชิ้นส่วน ตลอดจนธุรกิจบริการและการท่องเที่ยวระดับนานาชาติ ขณะเดียวกันข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่าชลบุรีมีสัดส่วนครัวเรือนที่มีรายได้ประจำต่อคนตั้งแต่ 20,001 บาทขึ้นไป 28.9% และมีค่าสัมประสิทธิ์ความไม่เสมอภาคของรายได้ 0.282 ซึ่งอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับหลายจังหวัด หากคำว่า “เจริญ” หมายถึงจังหวัดที่มีทั้งอุตสาหกรรม เมือง การท่องเที่ยว
การคมนาคม และโอกาสทางเศรษฐกิจรวมกัน
ชลบุรีจึงเป็นคู่แข่งอันดับต้น ๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

อันดับ 3 ฉะเชิงเทรา
— จังหวัดนี้อาจเป็นชื่อที่ทำให้ผู้อ่านประหลาดใจที่สุด แต่ตัวเลขเศรษฐกิจกลับแข็งแกร่งกว่าภาพจำของคนทั่วไปอย่างมาก GPP ต่อหัวของฉะเชิงเทราในปี 2566 อยู่ที่ 490,005 บาทต่อคนต่อปี สูงเป็นอันดับ 4 ของประเทศ และอยู่เหนือจังหวัดท่องเที่ยวชื่อดังหลายแห่ง สาเหตุสำคัญมาจากการเป็นฐานอุตสาหกรรมและพื้นที่เศรษฐกิจที่เชื่อมต่อกับกรุงเทพฯ และภาคตะวันออก โดยเฉพาะอุตสาหกรรมการผลิต ยานยนต์ ชิ้นส่วน และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ได้รับอานิสงส์จากการพัฒนาพื้นที่ EEC ความน่าสนใจของฉะเชิงเทราคือเป็นตัวอย่างชัดเจนว่า “จังหวัดที่เจริญทางเศรษฐกิจอาจไม่ใช่จังหวัดที่คนทั่วไปมองว่าเป็นเมืองท่องเที่ยวหรือเมืองใหญ่” เมื่อพิจารณาเฉพาะตัวเลข GPP ต่อหัว ฉะเชิงเทรากลับอยู่ในกลุ่มหัวแถวของประเทศอย่างชัดเจน และนี่เป็นจังหวัดที่เหมาะมากสำหรับการนำเสนอในบทความ เพราะมี “ข้อมูลหักมุม” ที่สามารถทำให้ผู้อ่านเกิดความสนใจและถกเถียงได้

อันดับ 4 พระนครศรีอยุธยา
— พระนครศรีอยุธยาเป็นอีกจังหวัดที่มีความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจจากฐานอุตสาหกรรมและการลงทุนมากกว่าภาพจำด้านประวัติศาสตร์และการท่องเที่ยว ข้อมูล GPP ต่อหัวปี 2566 ระบุว่าจังหวัดมีมูลค่า 428,870 บาทต่อคนต่อปี
สูงเป็นอันดับ 5 ของประเทศ จังหวัดมีข้อได้เปรียบด้านทำเลอย่างมาก เพราะอยู่ใกล้กรุงเทพฯ และเชื่อมต่อกับภาคกลางและภาคเหนือผ่านโครงข่ายคมนาคมสำคัญ จึงเหมาะกับการตั้งโรงงาน ศูนย์กระจายสินค้า และกิจกรรมทางอุตสาหกรรมหลายประเภท นอกจากภาคอุตสาหกรรมแล้ว อยุธยายังมีภาคการท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงระดับโลกจากการเป็นเมืองมรดกทางประวัติศาสตร์
ทำให้มีเศรษฐกิจสองด้านที่เสริมกัน ทั้งฐานการผลิตและบริการการท่องเที่ยว
หากวัดคำว่า “เจริญ” ในความหมายของศักยภาพทางเศรษฐกิจ การลงทุน
การเชื่อมต่อกับเมืองหลวง และความหลากหลายของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ อยุธยาจึงมีเหตุผลเพียงพอที่จะติดกลุ่ม 5 อันดับแรก

อันดับ 5 ภูเก็ต
— ภูเก็ตเป็นกรณีที่แตกต่างจาก 4 จังหวัดแรก เพราะไม่ได้พึ่งพาฐานอุตสาหกรรมหนักเป็นหลัก แต่ใช้ การท่องเที่ยว บริการ อสังหาริมทรัพย์ การโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับนักท่องเที่ยวต่างชาติ เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจสำคัญ ข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่ารายได้ประจำเฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือนของภูเก็ตในปี 2566 อยู่ที่ 41,636 บาท สูงเป็นอันดับ 2 ของประเทศในตารางดังกล่าว รองจากปทุมธานี และสูงกว่ากรุงเทพมหานครที่ 39,921 บาทด้วย ขณะเดียวกันสัดส่วนครัวเรือนภูเก็ตที่มีรายได้ประจำต่อคนตั้งแต่ 20,001 บาทขึ้นไปอยู่ที่ 25.8% จุดแข็งอีกประการคือการเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวระดับนานาชาติ ซึ่งทำให้มีเงินจากนักท่องเที่ยวต่างชาติไหลเข้าสู่จังหวัดเป็นจำนวนมาก ดังนั้นแม้ GPP ต่อหัวของภูเก็ตที่ 314,921 บาทต่อคนต่อปี จะอยู่ต่ำกว่ากลุ่มจังหวัดอุตสาหกรรมชั้นนำ แต่หากนำ “ความเป็นเมืองระดับนานาชาติ + รายได้ครัวเรือน + การท่องเที่ยว + ธุรกิจบริการ” มาพิจารณาร่วมกัน
ภูเก็ตยังมีคุณสมบัติที่แข็งแรงพอสำหรับการติด 5 อันดับแรก