อำเภอล่าสุดของประเทศไทย ที่ถูกแยกออกมาเพื่อตั้งเป็นจังหวัดใหม่

อำเภอล่าสุดของไทย
ที่ถูกแยกเพื่อตั้งเป็นจังหวัดใหม่

การจัดตั้งจังหวัดใหม่ล่าสุดของประเทศไทย
เกิดขึ้นเมื่อ 23 มีนาคม พ.ศ. 2554 เมื่อมีการแยกพื้นที่ 8 อำเภอของจังหวัดหนองคาย
ออกมารวมกันจัดตั้งเป็น จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดลำดับที่ 77 ของประเทศไทย
โดย 8 อำเภอดังกล่าว ประกอบด้วย บึงกาฬ เซกา โซ่พิสัย บุ่งคล้า บึงโขงหลง
ปากคาด พรเจริญ และศรีวิไล และหลังการตั้งจังหวัด อำเภอบึงกาฬ
ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอเมืองบึงกาฬ

1. อำเภอเมืองบึงกาฬ — เดิมคืออำเภอบึงกาฬ
อำเภอบึงกาฬถือเป็นพื้นที่สำคัญที่สุดในการจัดตั้งจังหวัดใหม่
เพราะเป็นที่ตั้งของศูนย์กลางการปกครองและตัวเมืองบึงกาฬ พื้นที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง
ตรงข้ามกับแขวงบอลิคำไซของประเทศลาว เมื่อจังหวัดบึงกาฬได้รับการจัดตั้งอย่างเป็นทางการ
ในปี 2554 กฎหมายจึงกำหนดให้เปลี่ยนชื่อจาก “อำเภอบึงกาฬ”
เป็น “อำเภอเมืองบึงกาฬ” เพื่อทำหน้าที่เป็นอำเภอเมืองและศูนย์กลางราชการ
เศรษฐกิจ การค้า และการคมนาคมของจังหวัดแห่งใหม่

2. อำเภอเซกา
เซกาเป็นอำเภอขนาดใหญ่ทางตอนใต้และตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดบึงกาฬ
และเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่ถูกแยกออกจากหนองคายพร้อมกับอีก 7 อำเภอ
ในปี 2554 พื้นที่ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นชุมชนเกษตรกรรมและมีประชากร
กระจายตัวอยู่ตามตำบลต่าง ๆ เซกาจึงมีบทบาทเสมือนศูนย์กลางของพื้นที่ตอนใต้ของจังหวัด
และช่วยให้จังหวัดบึงกาฬมีพื้นที่ต่อเนื่องจากเขตริมแม่น้ำโขงลงไปถึงพื้นที่ตอนใน

3. อำเภอโซ่พิสัย
โซ่พิสัยตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดบึงกาฬ
และเดิมอยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัดหนองคายมาเป็นเวลานาน
ก่อนจะถูกโอนมาเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดบึงกาฬเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2554
พื้นที่มีชุมชนเกษตรกรรมจำนวนมากและเป็นหนึ่งในอำเภอที่เชื่อมต่อพื้นที่ของบึงกาฬ
กับจังหวัดใกล้เคียง การนำโซ่พิสัยเข้ามารวมอยู่ในจังหวัดใหม่จึงช่วยให้เขตการปกครองของบึงกาฬ
มีความต่อเนื่องและครอบคลุมพื้นที่ด้านตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด

4. อำเภอบุ่งคล้า
บุ่งคล้าเป็นอำเภอริมแม่น้ำโขงทางตอนเหนือของจังหวัดบึงกาฬ
แม้จะเป็นอำเภอที่มีประชากรและพื้นที่ชุมชนไม่หนาแน่นเท่ากับอำเภอเมืองบึงกาฬหรือเซกา
แต่มีความสำคัญด้านภูมิศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติอย่างมาก พื้นที่ของอำเภอ
มีแนวชายแดนติดแม่น้ำโขงและอยู่ใกล้พื้นที่ธรรมชาติสำคัญ เช่น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว
บุ่งคล้าจึงกลายเป็นหนึ่งในอำเภอชายแดนสำคัญของจังหวัดบึงกาฬทันทีหลังแยกออกจากหนองคาย

5. อำเภอบึงโขงหลง
บึงโขงหลงตั้งอยู่ทางตะวันออกของจังหวัดและมีชื่อเสียงจากบึงโขงหลง
แหล่งน้ำจืดและพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศและชุมชนโดยรอบ
อำเภอนี้เดิมเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดหนองคาย ก่อนถูกโอนมาอยู่กับจังหวัดบึงกาฬในปี 2554
ปัจจุบันพื้นที่ยังเป็นที่รู้จักจากแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและพื้นที่ภูเขา
โดยเฉพาะบริเวณภูลังกาและถ้ำนาคา ซึ่งทำให้บึงโขงหลง
กลายเป็นหนึ่งในพื้นที่ท่องเที่ยวที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของจังหวัด

6. อำเภอปากคาด
ปากคาดเป็นอีกอำเภอหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง โดยอยู่ทางด้านตะวันตกของจังหวัดบึงกาฬ
พื้นที่มีชุมชนที่ดำรงชีวิตสัมพันธ์กับแม่น้ำโขงมายาวนาน ทั้งด้านการเกษตร
การประมง และการค้าระหว่างชุมชน เมื่อมีการตั้งจังหวัดบึงกาฬ
ปากคาดจึงถูกแยกออกจากหนองคายพร้อมกับอีก 7 อำเภอ ทำให้พื้นที่ริมโขงทางตะวันออก
ของหนองคายเดิมสามารถรวมตัวกันเป็นเขตการปกครองของจังหวัดใหม่ได้อย่างต่อเนื่อง

7. อำเภอพรเจริญ
พรเจริญเป็นอำเภอตอนในของจังหวัดบึงกาฬ แตกต่างจากอำเภอเมืองบึงกาฬ
ปากคาด และบุ่งคล้าที่มีพื้นที่ติดแม่น้ำโขงโดยตรง ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่
จึงเกี่ยวข้องกับชุมชนชนบทและเกษตรกรรม อำเภอพรเจริญเป็นหนึ่งใน 8 อำเภอ
ที่ถูกระบุไว้โดยตรงใน พระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ. 2554
และนับตั้งแต่วันที่กฎหมายมีผลใช้บังคับ พื้นที่ทั้งหมดของอำเภอ
ก็เปลี่ยนจากการขึ้นตรงต่อจังหวัดหนองคายมาอยู่ภายใต้จังหวัดบึงกาฬ

8. อำเภอศรีวิไล
ศรีวิไลเป็นอีกอำเภอตอนในที่มีความสำคัญต่อโครงสร้างพื้นที่ของจังหวัดบึงกาฬ
โดยตั้งอยู่ใกล้กับอำเภอเมืองบึงกาฬและทำหน้าที่เชื่อมพื้นที่ศูนย์กลางจังหวัด
กับพื้นที่ด้านตะวันออกและตอนใต้ ก่อนปี 2554 ศรีวิไลเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดหนองคาย
เช่นเดียวกับอีก 7 อำเภอ กระทั่งมีการประกาศพระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ
พื้นที่ของอำเภอจึงถูกโอนเข้าสู่จังหวัดใหม่พร้อมกันทั้งหมด