อำเภอในประเทศไทย ที่ถูกประกาศจัดตั้งขึ้นในวันเดียวกันทั้งหมด

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ
อำเภอทั้ง 5 แห่งของประเทศไทย
ที่ได้รับการจัดตั้งขึ้นพร้อมกันในวันเดียวกัน

ประเทศไทยมีอำเภอทั้งหมด 878 อำเภอ โดยชื่ออำเภอส่วนใหญ่จะไม่ซ้ำกัน
แต่มีข้อยกเว้นที่น่าสนใจอย่างยิ่ง นั่นคือ “อำเภอเฉลิมพระเกียรติ” จำนวน 5 แห่ง
ใน 5 จังหวัด ซึ่งได้รับการจัดตั้งขึ้นพร้อมกันอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2539
เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9
เนื่องในมหามงคลวโรกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี หรือพระราชพิธีกาญจนาภิเษก
นับเป็นกรณีพิเศษในประวัติศาสตร์การปกครองท้องที่ของไทย
ที่มีการจัดตั้งอำเภอหลายแห่งโดยใช้ชื่อเดียวกันอย่างเป็นทางการ

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา
ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของตัวเมืองนครราชสีมา ห่างจากศูนย์กลางจังหวัด
ประมาณ 18 กิโลเมตร จัดตั้งขึ้นโดยแยกพื้นที่ 5 ตำบลจากอำเภอจักราช
ได้แก่ ตำบลช้างทอง ตำบลท่าช้าง ตำบลพระพุทธ ตำบลหนองงูเหลือม และตำบลหนองยาง
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบเหมาะแก่การเกษตร มีแม่น้ำมูลเป็นแหล่งน้ำสำคัญสำหรับประชาชน
อำเภอแห่งนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของเมืองโคราช
โดยเฉพาะชุมชนบริเวณท่าช้างที่มีความเป็นมายาวนาน

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช
เป็นตัวแทนของภาคใต้ในกลุ่มอำเภอที่จัดตั้งขึ้นพร้อมกันทั้ง 5 แห่ง
มีลักษณะพื้นที่เป็นชุมชนชนบทที่มีการเกษตรเป็นพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจท้องถิ่น
โดยเฉพาะการทำนาและการทำสวน การจัดตั้งอำเภอแห่งนี้ช่วยให้การบริหารราชการ
และการให้บริการประชาชนในพื้นที่มีความใกล้ชิดมากขึ้น
ทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การขยายเขตการปกครอง
ของจังหวัดนครศรีธรรมราชในช่วงปลายศตวรรษที่ 20

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน
ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดน่าน บริเวณชายแดนไทย–ลาว
มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาและป่าไม้เป็นส่วนใหญ่ จัดตั้งขึ้นจากพื้นที่ตำบลห้วยโก๋น
ของอำเภอทุ่งช้าง และตำบลขุนน่านของอำเภอบ่อเกลือ จุดเด่นสำคัญคือพื้นที่ชายแดน
บริเวณห้วยโก๋น ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการเดินทางและการค้าระหว่างประเทศไทย
กับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว นอกจากนี้ยังเป็นอำเภอที่มีความสำคัญ
ด้านการดูแลพื้นที่ชายแดนและทรัพยากรธรรมชาติของจังหวัดน่าน

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์
ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดบุรีรัมย์ จัดตั้งขึ้นจากการรวมพื้นที่บางส่วน
ของอำเภอนางรองและอำเภอละหานทราย ประกอบด้วย 5 ตำบล ได้แก่ ตำบลตาเป๊ก
ตำบลอีสานเขต ตำบลเจริญสุข ตำบลถาวร และตำบลยายแย้มวัฒนา
จุดเด่นสำคัญของอำเภอแห่งนี้คือการเป็นที่ตั้งของปราสาทพนมรุ้ง
โบราณสถานสำคัญบนภูเขาไฟเก่า ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งมรดกวัฒนธรรมขอม
ที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศไทย อำเภอแห่งนี้จึงมีความโดดเด่นทั้งด้านประวัติศาสตร์
โบราณคดี วัฒนธรรมท้องถิ่น และการท่องเที่ยว

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี
ตั้งอยู่ในพื้นที่ตอนเหนือของตัวเมืองสระบุรี จัดตั้งขึ้นโดยแยกพื้นที่ 6 ตำบล
จากอำเภอเมืองสระบุรี ได้แก่ ตำบลเขาดินพัฒนา ตำบลบ้านแก้ง ตำบลผึ้งรวง ตำบลพุแค
ตำบลห้วยบง และตำบลหน้าพระลาน ความสำคัญของอำเภอแห่งนี้มีความเกี่ยวข้อง
กับพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาการเกษตร โดยเฉพาะโครงการพัฒนาพื้นที่
บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา ซึ่งเป็นสถานที่ดำเนินงานตามแนวพระราชดำริเรื่องเกษตรทฤษฎีใหม่
เพื่อส่งเสริมการจัดการที่ดินและน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่เกษตรกร
จึงนับเป็นอำเภอที่มีความเชื่อมโยงกับแนวพระราชดำริ
ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างชัดเจน

ความพิเศษของอำเภอเฉลิมพระเกียรติทั้ง 5 แห่ง
ไม่ได้อยู่เพียงการมีชื่อเหมือนกันเท่านั้น แต่ยังเป็นการจัดตั้งอำเภอในวาระประวัติศาสตร์เดียวกัน
โดยพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งได้รับการประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 และมีผลใช้บังคับพร้อมกันในวันที่ 5 ธันวาคม
พ.ศ. 2539 ทั้ง 5 อำเภอจึงเป็นอนุสรณ์ทางการปกครองที่สะท้อนถึงการเฉลิมพระเกียรติ
ในโอกาสครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9
และยังคงใช้ชื่ออำเภอเฉลิมพระเกียรติมาจนถึงปัจจุบัน

แหล่งข้อมูลหลัก: กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย,
เอกสารประวัติอำเภอเฉลิมพระเกียรติ และข้อมูลหน่วยงานราชการในแต่ละจังหวัด