มันฝรั่งที่มีหน่องอกออกมา ยังทานได้มั้ย ?

        มันฝรั่งพืชที่ให้คุณค่าทางโภชนาการหลากหลาย โดยเฉพาะเคาร์โบไฮเดรต คนไทยมักจะคุ้นเคยกับการนำมันฝรั่งมาใส่ในแกงมัสมั่น และที่นิยมทำเป็นของทานเล่นเคี้ยวเพลินนั่นก็คือมันฝรั่งทอด ซึ่งตามท้องตลาดมีให้เลือกหลายหลายยี่ห้อ ในโซนยุโรปเเละฝั่งอเมริกาค่อนข้างบริโภคมันฝรั่งมากกว่าเมืองไทย อาจจะเนื่องจากเขาไม่ได้ทานข้าวเป็นเเหล่งคาร์โบไฮเดรตหลักเหมือนบ้านเรา เเต่จะเน้นพวกขนมปังเเละเเหล่งคาร์โบไฮเดรตจากธรรมชาติ อย่างมันฝรั่ง เมนูที่มักจะเห็นบ่อย ก็อย่างเช่น มัดฝรั่งบดหรือ Mashed potato หรือจะเป็นมันฝรั่งอบเนย เเละอีกหลากหลายเมนู

    เวลาเราไปซื้อมันฝรั่งตามตลาด บางบ้านอาจจะเก็บไว้ในตู้เย็น บางบ้านก็วางไว้ด้านนอกที่อุณหภูมิห้อง หากเก็บไว้นาน ๆ มักจะเห็นหน่อสีเขียวอ่อน ๆ งอกออกมาเป็นสัญญาณว่าเก็บไว้นานแล้วนะตัวเธอ ยิ่งถ้าเก็บไว้ในตู้เย็นความชื้นยิ่งเป็นตัวกระตุ้นให้งอกหน่อเร็วขึ้น โดยปกติแล้วถ้าจะเอามันฝรั่งหัวเกลี้ยง ๆ มาทำอาหารก็แค่ปอกเปลือกออกแล้วนำไปปรุง หรือไม่ก็ต้มทั้งเปลือกเลย แล้วค่อยมาลอกเปลือกออกทีหลัง แล้วมันฝรั่งที่มีหน่ออ่อน ๆ ทำแบบนั้นได้มั้ย มันยังทานได้มั้ย และเป็นอันตรายมั้ย

      ถ้าถามว่ายังทานได้มั้ย คำตอบคือยังทานได้อยู่ค่ะ แต่ต้องตัดส่วนที่งอกออกมาทิ้งไปก่อนที่จะนำมาปรุงอาหารนะคะ เพราะส่วนที่งอกออกมาจะมีการสร้างสารพิษที่ชื่อว่าสารโซลานีน (Solanine) ซึ่งเป็นสารพิษในกลุ่มไกลโคแอลคาลอยด์ (Glycoalkaloids) ซึ่งเป็นสารที่มีรสขม พืชสร้างสารตัวนี้ขึ้นมาก็เพื่อปกป้องตัวเองจากแมลงศัตรูพืช ถึงเเม้ว่าจะมีให้ปริมาณน้อย แต่มันก็มากพอที่จะทำให้คนที่กินเข้าไปมีอาการเวียนหัว คลื่นไส้ อาเจียน ใจสั่น และอาจร้ายแรงถึงขั้นหัวใจล้มเหลวได้ อันตรายมาก ๆ ค่ะ

        วิธีการกำจัดสารโซลานีนนั้น ทำได้โดยการตัดส่วนที่งอกออกมาทิ้งไปก่อน ตัดเข้าไปลึกกว่าปกติสักนิดนะคะ อาจจะเฉือนเเบบตอนที่เราเอาตาสับปะรดออกงะค่ะ คือปาดซ้ายปาดขวาให้เป็นสามเหลี่ยม จากนั้นนำมันฝรั่งไปทำให้สุกด้วยการทอดหรือต้มด้วยความร้อนจัดที่อุณหภูมิ 170 องศาเซลเซียส ก็จะช่วยลดปริมาณของสารพิษลงได้ โดยสารนี้ไปอยู่ในน้ำมันที่ทอดแทน การต้มสุกนาน ๆ ก็ช่วยได้เช่นกัน เเต่ไม่แนะนำให้เอาเข้าเตาไมโครเวฟ เพราะเป็นวิธีที่ลดปริมาณสารพิษได้ไม่ดีเท่าการต้มหรือทอด

        และเมื่อพูดถึงพิษของมันฝรั่งงอก หลายคนอาจจะกังวลว่า แล้วมันเทศที่มีต้นอ่อนงอกออกมาล่ะสามารถทานได้มั้ย เพราะมันเป็นญาติ ๆ กันกับมันฝรั่ง จะมีสารพิษเหมือนกันหรือไม่  คำตอบคือ ทานได้จ้า มันเทศไม่มีสารพิษในกลุ่มไกลโคแอลคาลอยด์เหมือนมันฝรั่ง ต้นอ่อนที่งอกออกมาสามารถนำไปรับประทานได้ไม่เป็นอันตราย บางคนนำต้นอ่อนมัเทศมันทานรวมกับผักสลัดด้วยซ้ำ แต่ส่วนใหญ่ก็ไม่ค่อยนิยมทานกันหรอกค่ะ เรามักจะตัดต้นอ่อนทิ้งและนำหัวมันเทศมาปรุงสุกมากกว่า

        และที่สำคัญต่อให้มันฝรั่งหรือมันเทศจะมีต้นอ่อนงอกออกมาหรือไม่ก็ตาม ส่วนของหัวที่เรามักนำมาทำอาหาร ต้องเอามาปรุงสุกเท่านั้น ไม่ควรรับประทานดิบ ย้ำว่าไม่ควรทานดิบนะคะ เเละหากใครทานมันฝรั่งเเล้วมีรสขม ต่อให้เป็นเเบบสุกเเล้วก็ตาม ห้ามทานต่อเด็ดขาด หยุดทานทันทีเเละห้ามทำให้อาเจียนนะคะ ให้รีบไปพบเเพทย์ทันที