ทำไมการรีดผ้าด้วยเตารีดไอน้ำ ถึงทำให้ผ้าเรียบกว่าเตารีดแบบธรรมดา
การรีดผ้า เป็นงานบ้านที่แอดไม่ชอบเลยจริง ๆ ถึงขนาดตอนซื้อเสื้อผ้า จะต้องเลือกเนื้อผ้าที่ไม่ยับง่าย ซักแห้งและใส่ได้เลย ตอนตากผ้าก่อนแขวน ก็สะบัดแขนแทบหลุดก่อนใส่ไม้แขวน เพราะไม่อยากให้ผ้ายับมาก ด้วยความไม่อยากรีดผ้าแหละ แล้วสงสัยกันมั้ยคะว่าทำไมผ้าถึงยับ แล้วการรีดมันทำให้ผ้าเรียบได้อย่างไร ทำไมเตารีดไอน้ำถึงรีดผ้าได้เรียบกว่าเตารีดธรรมดา วันนี้มาหาคำตอบในเชิงวิทยาศาสตร์กันค่ะ
องค์ประกอบหลักของผ้าไม่ว่าจะเป็นผ้าฝ้าย หรือเส้นใยอื่น ๆ คือเซลลูโลส เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่ด้วยโมเลกุลของกลูโคสมาต่อเข้าด้วยกันเป็นสายโซ่ยาว โดยแต่ละหน่วยย่อยของกลูโคสเชื่อมกันด้วยพันธะไฮโดรเจน สานกันจนเป็นโครงข่ายที่แข็งแรง รอยยับของผ้าเกิดจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางโมเลกุลของเจ้าตัวนี้แหละ
โดยพันธะไฮโดรเจนเปรียบเหมือนแมวเก้าชีวิตเลยว่าได้ เพราะนอกจากจะทำหน้าที่ในการรักษารูปร่างของเนื้อผ้าแล้ว มันยังสามารถถูกทำลายได้ การที่ผ้ายับเป็นเพราะโมเลกุลของเซลลูโลสที่อยู่ติดกันสร้างพันธะพันธะไฮโดรเจนที่อ่อนแอต่อกันได้ จับมือกันไม่แน่นพอ ก็มีโอกาสสูญเสียเขาไปง่ายแบบนี้แหละ (นี่พูดถึงผ้าแหละเนอะ หุหุ!)
เมื่อเราซักผ้า โมเลกุลของน้ำจะแทรกเข้าไปอยู่ระหว่างโมเลกุลของเซลลูโลส น้ำจะทำหน้าที่เหมือนเป็นมือที่สาม ไปแยกพันธะไฮโดรเจนออกจากโมเลกุลของเซลลูโลส เเละยังเป็นเหมือนน้ำมันหล่อลื่นทำให้โมเลกุลของเซลลูโลสเคลื่อนตัวไปมาระหว่างกันได้ ไม่หายไปไหน แค่สูญเสียพันธะที่จับมันเท่านั้น แต่เมื่อเราเอาผ้าไปตาก น้ำก็จะระเหยไป พันธะไฮโดรเจนก็กลับมาฟอร์มตัวใหม่ได้อีกครั้ง แต่อาจจะจับในรูปแบบอื่น หมายถึงพวกมันจะสร้างพันธะขึ้นมาใหม่ทันที แต่พันธะใหม่ที่สร้างขึ้นมานี้ กลับทำให้เกิดร่องรอยยับที่เพิ่มขึ้นบนเสื้อผ้า
การรีดผ้า น้ำหนักของเตารีดจะกดทับลงไปบนรอยยับของผ้าหลาย ๆ ครั้ง ทำให้มันจะเรียบขึ้นได้ ความร้อนจากเตารีดสามารถทำลายพันธะไฮโดรเจนได้ ในขณะเดียวกันการพรมน้ำลงไปบนผ้าเล็กน้อย หรือใช้เตารีดไอน้ำจะช่วยให้ผ้าเรียบง่ายขึ้น เพราะโมเลกุลของน้ำจะแทรกเข้าไประหว่างโมเลกุลของเซลลูโลส ประกอบกับความร้อนจากเตารีด จึงช่วยทำลายพันธะไฮโดรเจนได้ง่ายขึ้น และอย่างทที่กล่าวไปข้างต้นว่าน้ำทำหน้าเหมือนน้ำมันหล่อลื่นที่ทำให้โมเลกุลของเซลลูโลสสามารถเลื่อนไปมาระหว่างกันได้ เมื่อผ้าแห้งเซลลูโลสที่สร้างพันธะไฮโดรเจนใหม่พร้อมกับการถูกกดทับจากเตารีด จึงทำให้ผ้าเรียบนั่นเอง
นอกจากนี้ ความหนาของเส้นใยหรือเส้นด้ายที่เอามาทอผ้า ยังมีผลต่อรอยยับบนผ้าได้ด้วย โดยผ้าที่ทอด้วยเส้นด้ายที่มีความหยาบจะยับได้มากกว่าผ้าที่ทอจากเส้นด้ายละเอียด ถึงเเม้ว่าการใช้เตารีดไอน้ำจะช่วยให้ผ้าเรียบได้ดีกว่าเตารีดธรรมดา เเต่คนไม่ชอบรีดผ้ายังไง๊ยังไงมันก็ไม่ชอบ เพื่อน ๆ ว่าจริงมั้ยคะ 5555
9 อาชีพในตำนานของไทย จากงานที่เคยจำเป็น สู่วันที่คนรุ่นใหม่แทบไม่เคยเห็น
5 จังหวัดไทยที่เจริญรุ่งเรืองที่สุด เมื่อวัดเศรษฐกิจโดยภาพรวม
จังหวัดที่มีคนต่างชาติ เข้ามาทำงานอยู่เป็นจำนวนมากที่สุด
พิพิธภัณฑ์ที่ตั้งใจเก็บ “งานศิลปะห่วย ๆ” แต่คนกลับแห่ไปดู
นักศึกษาจากประเทศไหน เข้ามาเรียนต่อในไทยมากที่สุด
เกาะที่มีแต่กระต่ายจนกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยว
งูพิษลอยน้ำ งูไม่มีพิษจมน้ำ จริงหรือ? ไขความเชื่อเก่าเกี่ยวกับงูในสายน้ำ
เจาะสูตรลายมือสายคำนวณ! หวย 1 กันยายน 2569 ส่องสถิติ 20 ปี ชนเลขเด็ด "หนูยิ้ม พเนจร" ฟันบน 0 - ล่าง 6 คัดเน้น 260 - 860 - 60
หวยสัญจรระยอง 1 กันยายน 2569: ส่องเลขที่คนกำลังพูดถึงจากสถานที่จัดงานและสถิติย้อนหลัง
น้ำเริ่มท่วมแล้ว ต้องรีบทำอะไรก่อนบ้าง
ล้วงปิงปองปู่นาคราช ชนธูปดอกบัวมหาลาภ! หวย 1 กันยายน 2569 ส่องสถิติ 20 ปี คัดเน้นๆ
ต้มยำปลากระป๋องใส่สายบัวสูตรนี้รับรองว่าเด็ด
เหรียญบาทไทยที่ถูกผลิตน้อยที่สุด และหาได้ยากมากที่สุดในปัจจุบัน
7 แยมผลไม้ไทยแท้ ที่ไปไกลถึงตลาดต่างประเทศ
เปิดราคา "ปลากระป๋องไทย" ในประเทศแถบแอฟริกา ที่กลายเป็นอาหารระดับสูงของคนมีเงิน
8 อาหารไทยติดอันดับ “อร่อยที่สุดในโลก”ฝรั่งยกให้เมนูระดับโลก คนเราไทยเดินออกจากบ้านก็ได้กิน
5 สินค้าติดเคาน์เตอร์เซเว่นไทย ที่ไปวางขายในร้านนำเข้าเอเชียแล้วราคาพุ่ง 3–5 เท่า