ดาวฤกษ์ที่ถูกตั้งชื่อตามตัวละครจากวรรณคดีไทย

การสำรวจดวงดาว ยังคงเกิดขึ้นอยู่เสมอไม่ว่าจะผ่านไปนานแค่ไหน มนุษย์เรียนรู้ที่จะศึกษาเกี่ยวกับระบบดาว ทำความเข้าใจ ไปจนถึงการตั้งชื่อให้กับดาวดวงต่างๆ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ จำแนก แยกประเภทเพื่อการศึกษา ที่ผ่านมามีดวงดาวมากมาย ที่ถูกตั้งชื่อตามชื่อของบุคคลสำคัญ เทพ หรือสถานที่ต่างๆ เพื่อเป็นเกียรติแก่บุคคลหรือสิ่งต่างๆที่เป็นเจ้าของชื่อ

แม้จะไม่ค่อยคุ้นหูกันมากนัก แต่ภาษาไทยของเราเอง ก็ถูกนำไปตั้งเป็นชื่อของดวงดาวอยู่ไม่น้อยเหมือนกัน วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับหนึ่งในดาวที่มีชื่อเป็นภาษาไทยกันครับ

นี่คือ ดาวที่ชื่อว่า 47 หมีใหญ่ (47 Ursae Majoris ย่อเป็น 47 UMa) หรือมีชื่อเป็นภาษาไทยว่า 'ชาละวัน (Chalawan)' เป็นดาวแคระเหลืองอยู่ห่างจากโลกประมาณ 46 ปีแสง อยู่ในกลุ่มดาวหมีใหญ่ ดาวดวงนี้ตั้งอยู่ค่อนข้างใกล้กับระบบสุริยะ จากข้อมูลการวัดตำแหน่งดาว โดยดาวเทียมวัดตำแหน่งดาวฮิปพาร์คอส ดาวนี้มีพารัลแลกซ์ 71.11 มิลลิพิลิปดา สอดคล้องกับระยะทาง 45.913 ปีแสง ดาวนี้มีความส่องสว่างปรากฏ +5.03 ซึ่งมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าและมีความส่องสว่างสัมบูรณ์ +4.29 หมายความว่า มีความสว่างมากกว่าดวงอาทิตย์ประมาณ 60% ดาวนี้เป็นแฝดดวงอาทิตย์ (solar analog) ด้วยชนิดสเปกตรัม G1V มีมวลพอๆ กับดวงอาทิตย์แต่ร้อนกว่าประมาณ 5,882 K และเป็นโลหะมากกว่าเล็กน้อย คือ ประมาณ 110% ของความอุดม (abundance) เหล็กของดวงอาทิตย์

ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2557 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ได้ประกาศกระบวนการกำหนดชื่อที่เหมาะสมแก่ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะและดาวฤกษ์แม่ กระบวนการดำเนินโดยการเสนอชื่อสาธารณะและการเลือกโดยการลงคะแนน ซึ่งในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2558 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้ประกาศชื่อสามัญ ให้กับดาว 47 Ursae majoris ใหม่ว่า "ดาวชาละวัน" (Chalawan) ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่มีชื่อสามัญของดาวฤกษ์เป็นภาษาไทย